“تحولات اخیر شامل فرار چشمگیر زندانی‌ها از زندانی در سوریه و حمله مرگبار به یک پادگان ارتش در عراق باعث شدند بار دیگر گروه تروریستی داعش، طی روزهای اخیر دوباره به سرتیترهای اخبار باز گردد؛ در حالی که جنگ رسمی با این گروه تروریستی سه سال پیش پایان یافت اما همچنان درگیری‌ها با آن عمدتا به دور از انظار جریان دارند.”

به گزارش ایسنا، خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشته است: حملات اخیر جزو جسورانه‌ترین حملات از زمانی بود که این گروه افراطگر در سال ۲۰۱۹ با کمک ائتلاف بین‌المللی تحت رهبری آمریکا آخرین بخش از قلمرو خود را پس از چند سال جنگ ویرانگر که بخش زیادی از عراق و سوریه را ویران ساخت، از دست داد.

ساکنان محلی در هر دو کشور می‌گویند که عملیات‌های سطح بالای اخیر داعش تنها آنچه را که آنها از ماه‌ها قبل خبر داشته و ترس وقوعش را داشتند، تایید کرد: اینکه فروپاشی اقتصادی، فقدان حاکمیت و تنش‌های قومی فزاینده در منطقه‌ای فقیر، دارد دستاوردهای حاصل شده علیه داعش را معکوس کرده و به این گروه اجازه می‌دهد بار دیگر بخشهایی از به اصطلاح خلافتی که قبلا در کنترل داشت را تهدید کند.

یک مرد سوری می‌گوید که در چند سال گذشته، شبه نظامیان مکرراً حملاتی را در شهرک او در شحیل، پایگاه سابق داعش در استان دیرالزور در شرق سوریه انجام داده‌اند. آنها اعضای نیروهای امنیتی تحت رهبری کردها یا اداره محلی را هدف قرار داده و سپس ناپدید شده‌اند.

او بیان کرد: ما فکر می‌کردیم کار آنها تمام شده است و آنها دیگر برنمی‌گردند. سپس ناگهان همه چیز دوباره وارونه می‌شود.

او که از ترس امنیتش نامش را فاش نکرد، گفت که آنها “همه جا هستند” و با سرعت و عمدتا در تاریکی ضربه می‌زنند و هاله ای از یک نیروی پنهانی را ایجاد می‌کنند که همه جا حاضر است.

داعش آخرین بخش از قلمرو خود را در مارس ۲۰۱۹ در نزدیکی باغوز در شرق سوریه از دست داد. از آن زمان، این گروه عمدتا فعالیت زیرزمینی را در پیش گرفته و رو به حملات سطح پایین‌تر از جمله کارگذاری بمبهای کنار جاده‌ای، ترورها و حملات سبک بزن در رو علیه عمدتا نیروهای امنیتی آورد. این شبه نظامیان در شرق سوریه در طی سال گذشته میلادی بالغ بر ۳۴۲ عملیات را به اجرا در آوردند.

فرار زندانیان از زندان حسکه سوریه در ۲۰ ژانویه پیچیده‌ترین عملیاتی بوده که این گروه در مدت اخیر انجام داده است.

شبه نظامیان با هدف فراری دادن هزاران متحد خود، به این زندان هجوم بردند و برخی از آنها همزمان در داخل زندان شورش کردند. مهاجمان گذاشتند برخی از زندانیان فرار کنند، چندین تن از جمله چند بازداشتی کودک را به گروگان گرفتند و به مدت یک هفته با “نیروهای دموکراتیک سوریه” به رهبری کردها جنگیدند. مشخص نیست که چه تعداد از شبه نظامیان موفق به فرار شدند و برخی از آنها همچنان در این زندان گرفتار شده‌اند.

این درگیری‌ها ده‌ها کشته برجای گذاشت و ائتلاف تحت رهبری آمریکا را مجبور به مداخله با دست زدن به حملات هوایی و انتقال پرسنل نظامی آمریکایی با خودروهای جنگی بردلی به محل حادثه کرد. در جریان این درگیری همچنین هزاران غیرنظامی خانه‌های آن منطقه مجبور به ترک خانه خود شدند.

این وقایع یادآور مجموعه‌ای از فرارها از زندان در بیش از هشت سال قبل که به جهش داعش دامن زد هستند؛ زمانی که این شبه نظامیان مناطقی را در عراق و سوریه به اشغال در آوردند.

ساعاتی پس از شروع حمله به زندان حسکه، افراد مسلح داعش در عراق به پادگانی در کوه‌های شمال بغداد حمله کرده، یک نگهبان و ۱۱ سرباز که در خواب بودند را کشتند. این بخشی از روند اخیر افزایش حملات این گروه تروریستی است که نگرانی در خصوص اینکه این گروه دارد در عراق تقویت می‌شود را برانگیخته است.

یک منبع اطلاعاتی عراقی گفت که داعش مانند گذشته منابع مالی مشابهی نداشته و قادر به تسلط بر مواضع نیست. این مقام که خواست نامش فاش نشود، گفت: “آنها به عنوان یک سازمان بسیار غیر متمرکز کار می‌کنند.”

ژنرال یحیی رسول، سخنگوی ارتش عراق، گفت که بزرگترین عملیاتهای این گروه توسط هفت تا ۱۰ شبه نظامی انجام می‌شوند. او معتقد است در حال حاضر داعش حتی نمی‌تواند یک روستا را تصرف کند چه برسد به یک شهر. در تابستان ۲۰۱۴، زمانی که شبه نظامیان داعش بخش‌های وسیعی از شمال عراق را اشغال کردند، نیروهای امنیتی عراق فروپاشیده و عقب نشینی کردند.

داعش در یک کانال اینترنتی خود تحت عنوان “اعماق” به تشدید کمپین تبلیغاتی‌اش پرداخته و در این راستا ویدئوهایی از حمله به زندان منتشر کرده و سایر عملیات‌های خود را تحسین می‌کند. بر اساس تحلیلی که توسط گروه مشاوره امنیتی سوفان انجام شده، هدف داعش جذب اعضای جدید و “فعالسازی مجدد شبکه‌های نیمه خفته‌اش در سراسر منطقه” است.

در دو سوی مرز سوریه و عراق، داعش از نارضایتی‌های قومی و فرقه‌ای و از وضعیت رو به وخامت اقتصاد سود می‌برد. در عراق، رقابت بین دولت مرکزی مستقر در بغداد و منطقه خودمختار کردستان در شمال این کشور، شکاف‌هایی را باز کرده که داعش از آنها برای خزیدن خود استفاده می‌کند. اختلاف اعراب سنی با سیاستمداران شیعه به این که این گروه مردان جوان را جذب کند، کمک می‌کند.

در افغانستان نیز شبه‌نظامیان داعش حملات خود را علیه حاکمان جدید وابسته به طالبان در این کشور و همچنین اقلیت‌های مذهبی و قومی افزایش داده‌اند.

در شرق سوریه، تنش‌ها بین دولت تحت رهبری کردها و جمعیت اعراب است. داعش از نارضایتی اعراب از تسلط کردها بر قدرت و استخدام، در زمانی که ارزش واحد پول سوریه در حال سقوط است، تغذیه می‌کند.