برخی ناظران مسائل بین‌المللی معتقدند احتمال موفقیت تلاش‌های فرانسه اندک است. چرا که ترامپ با تمام توان آمریکا، ایران را تحت فشار قرار داده و بعید است که بدون گرفتن امتیاز از این کشور، از مواضع خود عقب‌نشینی کند.

فرارو- در جریان نشست سران گروه هفت در فرانسه، رئیس جمهور این کشور به طور علنی از توافق رهبران این گروه درباره ارسال پیام مشترک به ایران خبر داد، اما همتای آمریکایی او اندکی بعد این توافق را تکذیب کرد.

به گزارش فرارو، نشست سران گروه هفت در شهر بیاریتس واقع در جنوب فرانسه برگزار شد. در آستانه برگزاری این نشست، گزارش‌های متعددی درباره پیشنهادات فرانسه برای حل و فصل مشکلات میان ایران و آمریکا منتشر شد. ایمانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، اندکی پیش از شرکت در نشست یادشده، با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، دیدار و درباره طیفی از مسائل هسته‌ای و غیرهسته‌ای گفتگو کرد.

دیپلمات ارشد ایران، گفتگو‌ها با رئیس‌جمهور فرانسه درباره برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را «خوب و سازنده» توصیف کرد و گفت: «بحثی که با رئیس جمهور فرانسه داشتیم در ادامه تماس‌های تلفنی روسای جمهور دو کشور در چند هفته گذشته است. فرانسه پیشنهاد‌هایی را ارائه کرده بود و پیشنهاد‌هایی را ما ارائه کردیم درباره نحوه اجرای برجام و گام‌هایی که نیاز است طرفین بردارند.»

براساس گزارش‌های رسانه‌ای، فرانسه به منظور تنش‌زدایی میان تهران و واشنگتن یک راهکار دو مرحله‌ای پیشنهاد کرده که بر مبنای آن، ایران و آمریکا در مرحله اول، وضعیت فعلی را به اصطلاح «فریز» می‌کنند. یعنی از تشدید بیشتر تنش‌ها جلوگیری می‌کنند و در مرحله بعد، با دادن امتیاز‌های متقابل، وارد مذاکرات می‌شوند. در همین راستا، دیپلمات‌های فرانسوی پیشنهاد کرده‌اند که در ازای اجرای کامل برجام توسط ایران، کاخ سفید برای فروش نفت ایران به کشور‌هایی مانند چین و هند معافیت‌های تحریمی صادر کند. فرانسوی‌ها امیدوارند که این امیتازدهی‌های متقابل، ابتدا به کاهش تنش‌ها کمک کنند و سپس مقدمات ورود دو طرف اصلی منازعه – یعنی ایران و آمریکا – به مذاکرات را مهیا سازند. مذاکراتی که شامل موضوعاتی مانند برنامه موشکی، نفوذ منطقه‌ای ایران و تاریخ انقضای برجام می‌شود. از این رو، شاید بتوان گفت که فرانسه همان اهداف آمریکا را به شکل ملایم و نرم دنبال می‌کند.

علاوه بر این، فرانسه پیشنهاد کرده است که برای جبران خسارت‌های اقتصادی ایران، سایر اعضای باقیمانده در توافق هسته‌ای ۱۵ میلیارد دلار به سازوکار «ابزار حمایت از مبادلات تجاری» (اینستکس) یا یک خط اعتباری دیگر تزریق کنند.

ظاهرا ماکرون پیشنهاد‌های خود را در جریان نشست بیاریتس مطرح کرده و حتی گزارش‌هایی درباره موافقت سران گروه هفت با ارسال پیام از جانب ماکرون به ایران منتشر شد که البته فورا توسط شخص دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تکذیب شد.

پس از پایان نشست بیاریتس، منابع فرانسوی مدعی شدند که رهبران گروه هفت موافقت کردند که ماکرون باید به ایران پیام بفرستد. یک منبع در کاخ ریاست‌جمهوری فرانسه گفته است ماکرون به عنوان رئیس نشست گروه هفت توانست اختیار ارسال پیام به ایران را به دست بیاورد. خود ماکرون در گفتگو با شبکه تلویزیونی «ال‌سی‌آی» گفت: «ما در مورد آنچه می‌خواهیم به طور مشترک درباره ایران بگوییم، توافق کردیم. یک پیامی از جانب گروه هفت درباره اهداف‌مان وجود دارد. حقیقت اینکه ما این اهداف مشترک را داریم، مهم است.»

رئیس‌جمهور فرانسه در ادامه گفته است فرانسه باید به ارائه راهکار‌ها ادامه دهد و مذاکرات جدیدی را آغاز کند.

اما ترامپ پس از پایان نشست، نقش فرانسه به عنوان میانجیگر میان ایران و آمریکا را زیر سوال برد. او ادعای فرانسه مبنی بر موافقت آمریکا با ارسال پیام از جانب ماکرون به ایران را رد کرد. هنوز جرئیاتی درباره پیام ادعایی فرانسه به ایران منتشر نشده، اما ماکرون مدعی شده است است هدف تلاش‌های کشورش جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای و ممانعت از تشدید بیشتر تنش‌ها در خاورمیانه است.

ترامپ صبح روز یک شنبه در پاسخ به سوالی در مورد اینکه آیا او با پیام ماکرون از جانب گروه هفت به ایران موافقت کرده است یا نه، گفت: «این را بررسی نکرده‌ام. نه بررسی نکردم. ما تلاش خودمان را انجام می‌دهیم. اما می‌دانید که من نمی‌توانم مردم را از گفتگو بازدارم. اگر می‌خواهند گفتگو کنند، می‌توانند گفتگو کنند.»

ماکرون راهکار دیپلماتیک حساسی را آغاز کرده است، او می‌خواهد بدون اینکه فرانسه ریسک مقابله با تحریم‌های آمریکا را به جان بخرد، زمینه مشترکی برای تنش‌زدایی میان تهران و واشنگتن پیدا کند. تلاش ماکرون با واکنش سرد کاخ سفید مواجه شد. از اظهارات ترامپ اینگونه برمی‌آید که کاخ سفید تمایلی به موفقیت وساطت فرانسه ندارد.

ماکرون پس از نشست با ترامپ با رسانه‌ها گفتگو کرد و از موافقت سران گروه هفت با ارسال پیام مشترک به ایران خبر داد. اما ترامپ در اقدامی که می‌تواند نشان‌دهنده اختلاف‌نظر میان اروپا و آمریکا باشد، اظهارات ماکرون را زیر سوال برد و بررسی امکان ارسال پیام مشترک به ایران را از اساس تکذیب کرد.

همگام با ترامپ، دیگر مقامات آمریکایی نیز واکنش سردی به پیشنهادات رئیس‌جمهور فرانسه نشان دادند. ماکرون و ترامپ به مدت دو ساعت در یک ناهار کاری کنار هم نشستند و درباره ایران گفتگو کردند. یک مقام فرانسوی نیز طرح کشورش را تشریح کرد. اما به گفته خبرگزاری بلومبرگ، یک مقام بلندپایه آمریکایی، طرح فرانسوی را «بی‌خاصیت» توصیف کرد.

فرانسوی‌ها در چند ماه اخیر دیدار‌ها و گفتگو‌های زیادی با مقامات ایران و آمریکا انجام دادند و امیدوار بودند که برخلاف واسطه‌های دیگر نظیر ژاپن، بتوانند یخ روابط ایران و آمریکا را بشکنند. ماکرون هنوز هم اصرار دارد که به ارائه راهکار‌ها در این زمینه ادامه دهد. با این حال، الآن معلوم نیست که پس از واکنش سرد ترامپ به پیشنهادات فرانسه، مقامات این کشور چگونه می‌خواهند برجام را نجات دهند و ایران و امریکا را بر سر میز مذاکره بنشانند. برخی ناظران مسائل بین المللی نیز معتقدند احتمال موفقیت تلاش‌های فرانسه اندک است. چرا که ترامپ با تمام توان آمریکا، ایران را تحت فشار قرار داده و بعید است که بدون گرفتن امتیاز از این کشور، از مواضع خود عقب‌نشینی کند. در همین رابطه، دکتر علی بیگدلی، کارشناس مسائل اروپا به فرارو گفت: «(دونالد) ترامپ با حجم فراوان تحریم‌ها و حجم فراوان تسلیحاتی که وارد خلیج فارس کرده است بعید به نظر می‌رسد از این موضع سخت عقب‌نشینی کند مگر در صورتی که بتواند امتیازی بگیرد.»