از بخشهای مختلف قارهٔ آمریکا، ابراز همبستگی با کوبا در قالب کمکهای مادی و حمایتهای برادرانه رو به افزایش است.
“اکنون زمان آن رسیده است که اوضاع را ارزیابی کنیم و متحدانه پیش برویم؛ باید در صفوفی فشرده، همچون کوههای آند، گام برداریم.” این سخنان خوزه مارتی، قهرمان ملی کوبا، در مقالهٔ “آمریکای ما”، گویی برای زمانهٔ کنونی نوشته شده است. در همان آمریکایی که او در رؤیای خود میدید، اگرچه برخی از شرافت بیبهرهاند، اما بسیاری دیگر در دفاع از کوبا، آرمانی مشترک را دنبال میکنند و از مردم کوبا که در نتیجهٔ سیاستهای خصمانه و غیرانسانی دولت ایالات متحده که اخیراً با تشدید محاصرهٔ انرژی همراه بوده است در رنج و عذاب بسر میبرند حمایتی انسانی و مادی میکنند.
در همین راستا این روزها کاروانی از همبستگی که حامل کمکهای مادی از برزیل، کلمبیا، ایالات متحده، اروگوئه، و مکزیک است، با مشارکت احزاب سیاسی، رهبران اتحادیهها، و دیگر نیروهای همسو، وارد هاوانا میشود. دارو، مواد غذایی، تجهیزات پزشکی، بستههای آموزشی، و دیگر اقلام ضروری بخشی از محمولهٔ کاروان “آمریکای ما” را تشکیل میدهد که در ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ (۱۹ مارس ۲۰۲۶) سومین محمولهٔ خود را به کوبا تحویل داد.
دیوید آدلر، بنیانگذار این ابتکار، که پیشتر در ناوگان جهانی “سومود” برای ارسال کمکهای بشردوستانه به فلسطین مشارکت داشته است، در گفتوگو با نشریهٔ “گرانما” اظهار داشت: “هدف این کاروان، افزایش آگاهی میلیونها نفر از حامیان آرمانهای کوباست.” او افزود: “ما میدانیم آنچه به اینجا آوردهایم، پاسخگوی همهٔ نیازهای مردم کوبا نیست. نیاز اصلی، منابع انرژی است و این کشور باید از محاصرهٔ بیرحمانهٔ تحمیلشده از سوی ایالات متحده رهایی یابد. امیدواریم این اقدام، جرقهای برای شکلگیری جنبشی نوین در همبستگی جهانی باشد، جنبشی که بتواند دولتها را به تأمین انرژی و شکستن این محاصره ترغیب کند. این یعنی گفتنِ صریحِ “نه” به محاصره و “آری” به همکاری اقتصادی، اجتماعی و سیاسی.”
ایدهٔ این حرکت در ماه فوریهٔ گذشته (بهمنماه ۱۴۰۴) و در پی تشدید اقدامات محدودکننده علیه کوبا شکل گرفت و بهسرعت با استقبالی گسترده روبهرو شد بهگونهای که ارسال کمکها از طریق هوا و دریا نیز در دستورکار قرار گرفت. آدلر در اینباره گفت: “هزاران نفر از نمایندگان نیروهای سیاسی از جمله اتحادیهها، کارگران، جنبشهای اجتماعی، جامعههای بومی و احزاب سیاسی با ما تماس گرفتهاند. با توجه به این حمایت گسترده تصمیم گرفتیم این ابتکار را به صورت کاروانی بینالمللی گسترش دهیم.” او در پایان تأکید کرد: “ما تنها با تلاش فردی اینجا نیستیم، بلکه حامل امید و همبستگی میلیونها انسان در سراسر جهان هستیم و نشان میدهیم که در کنار کوبا ایستادهایم.”
“ملتی که روح ندارد، آیندهٔ روشنی نخواهد داشت”
در نیمروز ۲۸ اسفند ۱۴۰۴(۱۹ مارس ۲۰۲۶) فرود نخستین هواپیما پیامی روشن به همراه داشت، پیامی که فرناندو پریرا، رئیس کنونی “جبههٔ فراگیر اروگوئه”، آن را چنین بیان کرد: “ملتی که روح ندارد، آیندهای روشن نخواهد داشت.” او تأکید کرد که وقتی از “روح یک ملت” سخن میگوییم، باید بهیاد داشته باشیم که کوبا تا چه اندازه به جهان یاری رسانده است. این روحیهٔ انسانی، روحیهای که در سراسر قارهها تجلی یافته است، جوهرهٔ این کشور را شکل میدهد. پریرا همچنین گفت: “ما از حمایتی که در زمان پیروزی جبههٔ فراگیر اروگوئه و اجرای ٬عملیات معجزه٬ دریافت کردیم، سپاسگزاریم.” این ابتکار توانست نزدیک به صد هزار بیمار مبتلا به بیماری چشمی آبمروارید و گلوکوم را درمان کند و امکان بازگشت بینایی را برای سالمندان و افراد کمدرآمد فراهم سازد. او افزود: “این اقدامات هرگز فراموش نمیشوند و کسانی که در سختترین شرایط قدردانی میکنند، همانهایی هستند که باید در کنار ما باشند.” او با محکوم کردن سیاستهای اعمالشده علیه کوبا اظهار داشت: “گرسنه نگهداشتن یک ملت یا محروم کردن آن از سوخت، از غیرانسانیترین اقدامات قابل تصور است و باید از سوی همهٔ کشورها محکوم شود.” او ادامه داد: “ما در کنار مردمی ایستادهایم که طی بیش از شش دهه شجاعتی کمنظیر از خود نشان دادهاند و همچنان در جستوجوی راهی برای عبور از این شرایط دشوار هستند.” بهگفتهٔ او، “چپ در منطقه نمیتواند وانمود کند که مسئولیتی در این زمینه ندارد.”
برزیل نیز حضور خود را در این رویداد نشان داد. بهگفتهٔ مونیکا والنته، مدیر اجرایی “انجمن سائوپائولو”، یکی از اهداف مبارزه برای پایان دادن به محاصرهٔ اقتصادی علیه این جزیره [کوبا] است. او گفت: “ما در تلاش هستیم تا به آن پیروزیای که بشریت سالها منتظرش بوده است کمک کنیم و به آن دست یابیم. هر ساله سازمان ملل متحد با اکثریت آرا پایان این سیاست را تصویب میکند، اما با این حال این سیاست تشدید هم میشود.” او همچنین خاطرنشان کرد که تلاشهای اقتصادی از طریق جمعآوری کمکهای مالی برای خرید و ارسال پنلهای خورشیدی که به تولید برق کمک میکنند در جریان است. او در پیامی به مردم کوبا گفت: “شما مبارزانی بسیار شجاع هستید که سالهاست به ما میآموزید که مبارزه برای حاکمیتمان بسیار مهم است. با الهام از این نمونه، ما نیز در برابر فشار ایالات متحده در برزیل مقاومت میکنیم.”
جوانان نیز در این کاروان نقشی مهم دارند. الکساندر پوپو، دبیرکل “سازمان جهانی جوانان ایبرو-آمریکا”، که نمایندگی ۲۱ کشور را بر عهده دارد، اظهار داشت: “ما اینجا هستیم تا همبستگی خود را نشان دهیم و تأکید کنیم که سیاستهای محاصره مستقیماً بر زندگی مردم بهویژه جوانان کوبایی تأثیر منفی میگذارد.” او افزود: “کوبا برای ما نماد امید و عدالت است.”
خصومتِ اندک، همبستگیِ گسترده
سیاستهای دولت ایالات متحده لزوماً بازتاب دهندهٔ دیدگاه مردم این کشور نیستند. نمونهٔ بارز آن دیدگاه گروه “کشیشان صلح” است که دهههاست از کوبا حمایت میکند. در مواجهه با چالشهای کنونی نیز هیئتی بهرهبری کلودیا دِ لا کروز با محمولهای از کمکها وارد کوبا شد. او گفت: “حضور در اینجا و ادامهٔ میراث لوسیوس واکر و فیدل کاسترو، چهرههایی که از سر عشق و گرایش به سازندگی دست به اقدامهایی بزرگ زدند، برای ما بسیار الهامبخش است.” او تأکید کرد: “این مسئولیتی تاریخی است که در کنار مردمی باشیم که تنها نیستند و هرگز تنها نخواهند ماند.” او همچنین تصریح کرد که سیاستهای دولت آمریکا بازتاب دهندهٔ احساسات واقعی مردم این کشور نیست و افزود: “آنچه ما بههمراه آوردهایم، عشق مردم ایالات متحده به کوباست و ما هرگونه تجاوز را محکوم میکنیم.”
این فعال سیاسی که نامزد ریاست جمهوری آن کشور در سال ۲۰۲۳ / ۱۴۰۲ بود، گفت: “ما در اینجا بهعنوان مردمی با ایمان و با وجدان آمدهایم و میدانیم که سیاست خارجی ایالات متحده علیه زندگی عمل میکند. بنابراین، این سیاست علیه اصول و ارزشهای ماست.”
اعضای کاروان همبستگی نیز که در روزهای آینده به این کشور خواهند آمد، نشانگر موفقیت فراخوان برای اقدام و نیز حمایت بینالمللی از این جزیره است، که نمونهای از عشق، استقامت، مقاومت، و انسانیت بوده و هست. دیوید آدلر، رهبر این حرکت، اظهار داشت: بیشتر کشورها از وامداری تاریخی خود به کوبا بهدلیل مبارزات رهاییبخش ملی و جهانی آن باخبر هستند. ما میخواهیم مردم را برانگیزیم تا قلباً آن بدهی را بهرسمیت بشناسند تا بیندیشند چگونه میتوان آن را جبران کنند.”
به خاطر این جزیره که نماد فداکاری، همبستگی، و نقشآفرین بودن، و نیروی محرکهاش آمریکای لاتین با عنوان منطقهٔ صلح در سال ۲۰۱۴ / ۱۳۹۳ اعلام شده است چندان که همه مردم جهان صرفنظر از پرچمها، زبانها، باورها، یا مرزها، متحد میشوند. فرناندو پریرا با اشاره به روند انقلابیای که در سال ۱۹۵۹/۱۳۳۸ در کوبا آغاز شد گفت: “آنچه اهمیت دارد، حضور زنان و مردانی است که برای ساختن جامعهای متفاوت تلاش میکنند، زیرا جهانی دیگر نهتنها ضروری، بلکه ممکن است. این مبارزه در مورد این نیست که چیزی چقدر دوام میآورد یا از بین میرود، بلکه در مورد این است که ما چقدر یقین داریم که چپ میتواند زندگی مردم را متحول سازد.”
نوشتهٔ ناچو ماچین، نشریهٔ گرانما، ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۰ مارس ۲۰۲۶).
به نقل از «نامۀ مردم» شمارۀ ۱۲۵۷، ۱۷ فروردین ۱۴۰۵