یک استاد دانشگاه برجسته علوم سیاسی آمریکا به بررسی تبعات منفی جنگ ایران در پرونده‌های مختلف از جمله مناسبات بین المللی آمریکا و افول هژمونی جهانی آن و بی اعتمادی فزاینده به واشنگتن پرداخت.

به گزارش خبرگزاری مهر، جان مرشایمر، دانشمند علوم سیاسی آمریکایی و استاد دانشگاه شیکاگو و یکی از برجسته‌ترین نظریه‌پردازان سیاسی دوران مدرن، در گفتگویی با وبگاه العربی الجدید، به بررسی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، انگیزه‌های این جنگ و نتایج و تبعات آن و همچنین روابط آینده واشنگتن با تل‌آویو، متحدانش در اروپا و خاورمیانه پرداخت.

وی در پاسخ به سوالی در خصوص سرنوشت مذاکرات گفت که در هر صورت، کاملاً واضح است که ایران در این جنگ پیروز شده است.

آمریکایی‌ها تل آویو را مسئول این فاجعه می‌دانند

این استاد دانشگاه آمریکایی، در خصوص تاثیر ین جنگ بر روابط واشنگتن و تل‌آویو، گفت که احتمالا جنگ تأثیر منفی در مناسبات دو طرف خواهد داشت. بخش بزرگی از این تاثیر مربوط به این است که مردم در آمریکا متوجه خواهند شد که این کشور جنگ را باخته است و این یک فاجعه برای آن بوده است. آنها با دلایل واضح متوجه خواهند شد که تل آویو، آمریکا را به این جنگ کشانده است و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نقش اصلی را در این زمینه ایفا کرده است.

مرشایمر افزود: ترامپ این جنگ را به خاطر اسرائیل به راه انداخت و این چیزی است که مردم به خوبی آن را درک می‌کنند، بنابراین اگر به خاطر منافع اسرائیل وارد جنگ شوید و سپس به یک فاجعه تبدیل شود، اکثر آمریکایی‌ها خواهند گفت که اسرائیل باید سرزنش شود و این چیزی است که نتیجه آن آسیب رساندن به روابط آمریکا و اسرائیل خواهد بود.

لابی صهیونیستی نفوذی بر افکار عمومی و نخبگان آمریکا ندارد

وی با اشاره به استمرار حمایت گروه‌های فشار از اسرائیل و کسانی که قدرت و پول را در اختیار دارند، گفت که گروه‌های فشار در دو سطح عمل می‌کنند: اول در سطح سران سیاسی، و دوم از نظر چگونگی تأثیر آن بر گفتمان عمومی درباره اسرائیل.

وی افزود که لابی صهیونیستی نفوذ عظیمی در تأثیرگذاری بر سیاستمداران آمریکا دارد و همچنان این تأثیرگذاری بسیار قوی و مؤثر خواهد بود. با این وجود تاثیر این لابی ها بر مردم و نخبگان آمریکا بسیار محدود است و گفتمان این اقشار نسبت به اسرائیل تا حد زیادی خصمانه است.

مرشایمر افزود که شواهد زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد حمایت از اسرائیل در افکار عمومی آمریکا حتی در میان مسیحیان انجیلی و جمهوری‌خواهانی که کمتر از پنجاه سال سن دارند، کاهش قابل توجه بی‌سابقه‌ای داشته است و این کاهش در آینده نیز ادامه خواهد داشت. لذا لابی‌های فشارنتوانسته‌اند این کاهش حمایت را متوقف کنند. اما با این حال، این لابی همچنان نفوذ فوق‌العاده‌ای در سطح سیاست‌مداران، چه در میان دموکرات‌ها و چه در میان جمهوری‌خواهان، خواهد داشت.

این استاد دانشگاه آمریکایی افزود که حتی در میان‌مدت، تسلط لابی اسرائیل در حفظ نفوذ عمیق خود در نزد سیاستمداران ادامه خواهد داشت، و اگر قرار باشد تغییرقابل توجهی در نفوذ آنها انجام شود، این تغییر در بلندمدت بسیار طولانی اتفاق خواهد افتاد.

آمریکا در ورود به جنگ‌های دیگر به شدت مردد خواهد بود

وی در عین حال نسبت به روند شتابان تحولات ابراز شگفتی کرد و افزود: من و استیو والت کتاب خود را درباره لابی های فشار اسرائیلی در سال ۲۰۰۷ نوشتیم و هیچ یک از ما تصور نمی‌کردیم که در سال ۲۰۲۶، اوضاع تا این حد تغییر خواهد کرد و مردم تا این حد از قدرت لابی ها آگاهی پیدا کنند. ما تصور نمی‌کردیم که اسرائیل و آمریکا تا این حد احمق باشند که چنین جنگی را آغاز کنند که عواقب فاجعه‌باری برای هر دو طرف داشت.

مرشایمر در پاسخ به این سوال که «آیا فکر می‌کنید این جنگ، آخرین جنگ آمریکا در خاورمیانه باشد؟» گفت که در پیشگویی تا این حد پیش نخواهد رفت، اما تصور می‌کند که آمریکا پس از این جنگ، به شدت در ورود به جنگ دیگری در خاورمیانه مردد خواهد بود. وی افزود: ما چندین جنگ در منطقه خاورمیانه داشته‌ایم و جنگ‌های افغانستان و عراق دو نمونه بارز آن هستند و هر دو از هر نظر فاجعه‌بار بودند. اکنون ایران سومین فاجعه بزرگ برای آمریکا است، بنابراین فکر می‌کنم ما به طور قابل توجهی در شروع جنگ دیگری مردد خواهیم بود.

ترامپ به خاطر اسرائیل به جنگ با ایران رفت

این استاد علوم سیاسی آمریکایی با اشاره به ادعای ترامپ مبنی بر تلاش برای تصاحب نفت ایران گفت که تصور نمی‌کند ترامپ برای نفت به جنگ با ایران رفته باشد. این جنگ برای تغییر حاکمیت در ایران بود. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم اسرائیل او را متقاعد کرد که دو طرف می‌توانند یک پیروزی سریع و قاطع در ایران به دست آورند و حاکمیت را سرنگون کنند. البته نتانیاهو اشتباه می‌کرد و ترامپ احمق بود که به او گوش داد.

وی خاطرنشان کرد که این جنگ برای اسرائیل است. ایران تهدیدی برای آمریکا نبود وهیچ دلیلی برای ورود به این جنگ وجود نداشت. آمریکا به خاطرامنیت اسرائیل وارد این جنگ شد. نتانیاهو مدت‌ها بود که به آنچه تهدید ایران می‌دانست، فکر می‌کرد و می‌خواست آمریکا را به جنگ علیه ایران بکشاند. این اتفاق در ۲۸ فوریه گذشته رخ داد و او به آنچه می‌خواست رسید که به این فاجعه منجر شد.

روابط آمریکا با اروپا بسیار بدتر از قبل شد

مرشایمر با اشاره به تاثیرات این جنگ بر مناسبات آمریکا و اسرائیل با ناتو گفت که کاملاً واضح است که این جنگ تأثیرات منفی بر روابط آمریکا با ناتو خواهد داشت. پیش از جنگ روابط آمریکا و اروپا در نتیجه اختلافات بر سر جنگ اوکراین و تهدید ترامپ به تصاحب گرینلند در وضعیت بسیار بدی قرار دارد. اکنون پس از وقوع جنگ، روابط بین اروپا و آمریکا بسیار بدتر شده است.

وی با اشاره به اینکه ترامپ سه سال دیگر و پس از پایان ریاست جمهوری اش، از اسرائیلی‌ها، به ویژه نتانیاهو عصبانی خواهد بود، گفت که این عصبانیت به دلیل است که آنها ترامپ را به این جنگ فاجعه‌بار سوق دادند. این اتفاق مطمئناً منجر به تنش در روابط بین آمریکا و اسرائیل دست کم در کوتاه مدت خواهد شد.

دیگر کسی زیر چتر حمایتی آمریکا نمی رود

مرشایمر به دیگر تبعات منفی این جنگ بر دونالد ترامپ اشاره کرده و گفت که این یک شکست بزرگ در سیاست خارجی آمریکا است که عواقب منفی اقتصادی و سیاسی بزرگی برای این کشور دارد. شکی نیست که این جنگ آسیب زیادی به دوران ریاست جمهوری ترامپ وارد خواهد کرد.

به گفته این کارشناس آمریکایی، جنگ ایران بر روابط واشنگتن با سایر کشورهای جهان، از جمله متحدانش در شرق آسیا و اروپایی‌ها و کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز تأثیرات منفی جدی خواهد داشت. در این مرحله، دیگر کسی به آمریکا اعتماد نخواهد داشت و کسی نمی خواهد با توجه به تحولات این جنگ، زیر چتر امنیتی آمریکا برود. واشنگتن نشان داد که به باری بر دوش اکثر متحدان خود تبدیل شده است.

وی افزود: کشورهای خلیج فارس فکر می‌کردند که ایالات متحده امنیت آنها را تأمین خواهد کرد و اتحاد نظامی با آمریکا بسیار مهم است. اما آنچه اتفاق افتاد این بود که آمریکا جنگی را آغاز کرد که منجر به حمله ایران به آن کشورها و وارد آوردن خسارات جدی به آنها شد. این جنگ همچنین منجر به کنترل ایران بر تنگه هرمز و قطع جریان نفت از خلیج فارس شد، به گونه‌ای که به کشورهای شورای همکاری خلیج فارس آسیب رساند. بنابراین از دیدگاه آنها، متحد بودن با آمریکا قطعاً یک امر منفی است.