در پی اعدام شیخ نمر باقر نمر، روحانی ناراضی شیعه، توسط حکّام عربستان سعودی، روابط سیاسی و دیپلماتیک این کشور با ایران، که در سال‌های اخیر رو به تیرگی نهاده بود، به‌شدّت بحرانی و امکان درگیری‌های خطرناک میان دو کشور تشدید شد.

به دنبال اقدام کاملاً حساب‌شده و تحریک‌آمیز حکّام ارتجاعی عربستان سعودی در اعدام شیخ نمر باقر نمر، روحانی شیعهٔ اهل سعودی، و ۴۶ نفر دیگر در روز شنبه ۱۱ دی ماه، که بر اساس خبرهای منتشر شده به طور عمده از عوامل وابسته به گروه تروریستی «القاعده» بوده‌اند، محافل وابسته به سپاه و بسیج و نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد حمله کردند. در جریان این حمله‌ها، در کنار شعارهای تحریک‌آمیز، برخی از تظاهرکنندگان با استفاده از برخورد منفعل نیروهای انتظامی به محوطهٔ سفارت وارد شده و بخشی از این ساختمان را به آتش کشیدند و اموال و اسناد آن را غارت کردند. بر اساس خبر خبرگزاری‌های بین‌المللی، امروز ۱۳ دی ماه عادل الجُبِیر وزیر امور خارجهٔ عربستان اعلام کرد که در پی حمله به مقرّهای دیپلماتیک عربستان، آن کشور روابط دیپلماتیک خود با ایران را قطع می‌کند و از دیپلمات‌های ایران خواست که در ۴۸ ساعت آینده خاک عربستان را ترک کنند.

اظهارات تحریک‌آمیز علی خامنه‌ای در مورد اعدام شیخ نمر، که در خارج از چارچوب‌‌های معمول در روابط دیپلماتیک ایراد شد، و حمله و تجاوز به سفارت‌خانه و کنسولگری عربستان دارای توجیه دیپلماتیک و سیاسی نیست. تجاوز به حریم سفارت‌خانهٔ یک کشور با هر گونه توجیهی که صورت بگیرد، تجاوز به خاک آن کشور محسوب می‌شود و از نظر محافل بین‌المللی و از جمله سازمان ملل متّحد محکوم است. البته باید اضافه کرد که ریاست جمهوری و قوهٔ قضاییهٔ ایران حمله به سفارت عربستان را خلاف قانون دانستند و از آن انتقاد کردند.

باید توجه کرد که بالا گرفتن تنش میان دو کشور ایران و عربستان سعودی ریشه در اختلاف‌های جدّی دو رژیم در مورد جنگ‌های داخلی سوریه و یمن دارد. در اسفند ماه گذشته، رژیم عربستان سعودی به بهانهٔ جلوگیری از پیروزی نیروهای حوثی و متّحدان آنها، که به ادّعای ریاض مورد حمایت ایران هستند، رسماً به خاک یمن تجاوز نظامی کرد. این اقدام عربستان و متّحدان آن در «شورای همکاری خلیج فارس» برای جلوگیری از سقوط رئیس‌جمهور قبلی یمن، که مورد حمایت ریاض بود، و با هدفِ کنترل کردن روند تحوّلات سیاسی یمن به نفع سیاست‌های ارتجاعی حکّام سعودی صورت گرفت. در ارتباط با جنگ داخلی سوریه نیز عربستان سعودی و شیخ‌نشین‌های ارتجاعی کرانهٔ جنوبی خلیج فارس، در ائتلافی رسمی با ترکیه و ایالات متحد آمریکا و کشورهای عضو پیمان ناتو، خواهان انتقال قدرت از بشار اسد، رئیس‌جمهور منتخب این کشور، به نیروهای تروریستی سلفی و وهابی است که از آنها حمایت می‌کنند. ایران در جبهه‌ای با شرکت فدراسیون روسیه، عراق، و حزب‌الله لبنان به طور جدّی و عملی از ادامهٔ حکومت بشار اسد و سیاست خارجی دولت سوریه حمایت می‌کند.

سفر رجب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه و یکی از مهره‌های اصلی در تداوم جنگ ویرانگر و خونین در سوریه، در روز ۷ دی به ریاض، نمی‌تواند بی‌ارتباط با تصمیم عربستان و اعدام‌های اخیر و تشدید تشنّج در منطقه باشد. ترکیه و عربستان سعودی از مهم‌ترین نیروهای ائتلاف کشورهای سنّی در ارتباط با تحولّات سوریه‌اند. اردوغان در جریان گفتگوهای رسمی خود با مقام‌های سعودی از وحدت نظر دو کشور در مورد آیندهٔ سوریه و سازمان‌دهی تحوّلات در عرصهٔ دیگر کانون‌های درگیری در منطقه و از جمله یمن اظهار داشت: “روشن است که گام‌هایی که بدون در نظر گرفتن پویایی (دینامیسم)، جامعه شناسی، و تاریخ منطقه برداشته شود، فقط به قساوت و سبُعیّت منجر خواهد شد.” اردوغان در این سفر پیوستن رسمی ترکیه به پیمان ارتجاعی کشورهای سنّی در ارتباط با سوریه را اعلام کرد.

آنچه باید به‌صراحت گفت این است که اظهارات غیرمسئولانهٔ مقام‌های بانفوذ رژیم ایران دربارهٔ رخدادهای نگران‌کنندهٔ اخیر هیچ کمکی به حفظ صلح و آرامش نمی‌کند و بلکه می‌تواند یاری‌کنندهٔ سیاست‌های خطرناک رژیم ارتجاعی عربستان سعودی باشد. علی‌اکبر ولایتی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت در ایران، گفت که “نشانه‌های ناراحتی دولت سعودی از وقایع یمن و تحوّلات منطقه در اعدام شیخ نمر نمود پیدا کرده است.” او گفت که “یقین” دارد که عربستان سعودی از نظر نظامی در یمن شکست خواهد خورد. رسانه‌های خبری ایران بیانیهٔ شدید‌اللحن سپاه پاسداران در مورد انتقام‌گیری از اعدام شیخ نمر و تهدید به دادنِ پاسخ مناسب به این عمل عربستان سعودی را منتشر کردند. ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز با صدور بیانیه‌ای اعدام شیخ نمر را محکوم کرده و گفته است: “زمانِ مناسب برای پاسخ دادن به جنایات آل‌سعود فرارسیده است.”

حزب تودهٔ ایران ضمن محکوم کردن سیاست‌های ارتجاعی و ضدمردمی حکومت عربستان سعودی نگرانی عمیق خود را از رویدادهای روزهای اخیر و تشدید تشنّج خطرناک در منطقه اعلام می‌کند. این بحرانِ در حال گسترش اگر به صورت عاقلانه و بر پایهٔ منافع ملّی و مصالح میهن‌مان مدیریت نشود می‌تواند مورد بهره‌برداری محافل جنگ‌طلب دو طرف قرار گیرد و به درگیرى‌هاى جدیدی بینجامند، و مردم میهن ما را دستخوش پیامدهای ویرانگر فاجعه‌بار و حساب نشدهٔ آن کند. حکومت عربستان سعودی مصمّم است که از هرگونه بالاگیری تشنّج در برابر رژیم جمهوری اسلامی ایران به نفع تقویت مواضع خود در منطقه و ادامه و گسترش انزوای ایران که هزینه‌های وسیع اقتصادی و سیاسی خواهد داشت بهره‌گیری کند. محافل ارتجاعی و جنگ‌طلب در ساختار قدرت رژیم ولایت فقیه نیز می‌توانند با بهره‌گیری از جوّ تشنّج و احتمال درگیری، فضای سیاسی کشور را در آستانهٔ مبارزات انتخاباتی مجلس به نفع خود تغییر دهند و ایران را با دشواری‌های جدید و دور نوینی از تحریم‌های ویرانگر روبرو سازند. هرگونه افزایش تنش و وقوع هرگونه درگیری نظامی جدید در منطقه می‌تواند پیامدهای به‌شدّت فاجعه‌باری برای آیندهٔ کشور داشته باشد.

حزب تودهٔ ایران که از منتقدان دیرپای حکومت ضد مردمی عربستان سعودی و کارنامه آن در زمینهٔ حقوق بشر بوده است، اعدام تحریک‌آمیز شیخ نمر باقر نمر را محکوم می‌کند و محافل صالح بین‌المللی مانند «شورای حقوق بشر سازمان ملل» را به برخورد جدّی با ادامهٔ پیگیر نقض فاحش حقوق بشر در این کشور فرامی‌خواند. هم‌زمان، ما حمله به سفارت‌خانه و کنسولگری عربستان سعودی در ایران و وارد آوردن خسارت به آنها را محکوم می‌کنیم. دولت جمهوری اسلامی موظّف است که به مسئولیت‌های خود در قبال پروتکل‌های بین‌المللی دیپلماتیک را دقیقاً عمل کند. حزب تودهٔ ایران با احساس مسئولیت ملّی در مورد مصالح مردم میهن و همچنین در راستای موضع طرفداری از صلح، مدافع راه‌حل مسالمت‌آمیز و صلح‌جویانه برای پایان دادن به همهٔ اختلاف‌ها و درگیری‌های منطقه بر پایهٔ منشور سازمان ملل متّحد و احترام به خواست و ارادهٔ مردم کشورهاست. خاورمیانه در حال حاضر همچون بشکهٔ باروتی است که در صورت شروع درگیری‌های جدید نظامی می‌تواند فاجعه‌ای از آتش و خون برای مردم ستم‌دیده آن به بار آورد.

کمیتهٔ مرکزی حزب تودهٔ ایران

۱۳ دی ماه ۱۳۹۴

سایت حزب توده ایران