رخدادهای سودان به دلیل اهمیتی که در تحوّل‌های مردمی در دو قارهٔ آفریقا و آسیا دارد، همچنان در میان خبرهای قابل‌توجه جهان است. در پی برکناری و بازداشت عمر البشیر در روز پنج‌شنبه ۲۲ فروردین ۹۸، پس از نزدیک به سی سال که او در صدر قدرت دولتی بود، شورای انتقالی نظامی مسئولیت ادارهٔ کشور را به دست گرفت. امّا برخلاف نظامیان سودان- که بخشی از آنها در پُست‌های کلیدی در دولت البشیر شرکت داشته‌اند- و نیز برخلاف حامیان خارجی شورای نظامی موقت مثل قطر و ایران و مصر و عربستان و امارات متحد عربی و آمریکا و اتحادیهٔ اروپا که خواستار فرونشاندن اعتراض‌های مردمی پس از برکناری البشیر و تثبیت قدرت نظامیان- دست‌کم برای مدّتی- هستند، مردم سودان به این تغییر از بالا رضایت نداده‌اند و همچنان به تظاهرات «برای برقراری دولت غیرنظامی» و استقرار دموکراسی ادامه می‌دهند.

روزهای جمعه و یکشنبهٔ گذشته ۳۰ فروردین، صدها هزار تن از مردم سودان در برابر وزارت دفاع گرد آمدند و با شعارهای «آزادی، صلح، و انقلاب، انتخاب مردم است» خواهان برقراری حاکمیت غیرنظامیان و برگزاری انتخابات دموکراتیک شدند. امّا نظامیان حاکم فعلاً با این خواست معترضان مخالفت کرده و اعلام کرده‌اند که دورهٔ انتقالی ممکن است تا دو سال، تا زمان برگزاری انتخابات، طول بکشد و آنها حاضرند که با گروه‌های مخالف و ضد البشیر برای شرکت دادن آنها در دولت غیرنظامی مذاکره کنند. همان‌طور که پیش از این در گزارشی که در نامهٔ مردم (شمارهٔ ۱۰۷۵) منتشر شد نوشتیم، حزب کمونیست سودان که نقش مؤثری در سازمان‌دهی تظاهرات اخیر داشته است، روی کار آمدن نظامیان را کودتایی ارزیابی کرده است شبیه به آنچه در سال ۲۰۱۱ در مصر رخ داد و هدف از آن، حفظ قدرت در دست نیروهای سازشکار و راست و جلوگیری از تعمیق از انقلاب و قدرت گرفتن نیروهای مردمی ترقی‌خواه و دموکراتیک بود. حزب کمونیست سودان با درس‌گیری از تجربه‌های جنبش‌های مردمی گوناگون در کشورهایی که مبارزه در شرایطی مشابه با شرایط سودان صورت می‌گیرد، به‌ویژه با علم به اهمیت و اثربخشی ادامهٔ حضور مردم در صحنهٔ مبارزه، به طور جدّی بر جنبه‌های دموکراتیک و ضددیکتاتوری انقلاب، توجه به خواست‌های مبرم مردم و سکولاریسم، بازگشت نظامیان به پادگان‌ها، و طرد اسلام سیاسی تأکید دارد.

حزب کمونیست سودان در اطلاعیه‌ای که دوشنبهٔ هفتهٔ پیش منتشر کرده بود، خواهان تشدید مبارزهٔ توده‌یی شده بود. در این اطلاعیه آمده است: «پژواک صدای جمعیت معترض که با شعار ‘آزادی، صلح، و انقلاب، انتخاب مردم است’ به خیابان‌ها آمده‌اند، در هر گوشه‌ای از کشور به گوش می‌رسد… به‌رغم برکناری و بازداشت البشیر، مخالفان خواهان انتقال فوری قدرت به نمایندگان مردم‌اند که در جبههٔ ‘نیروهای آزادی و تغییر’ متشکل شده‌اند. این سازمان، که شامل حزب کمونیست سودان نیز است، شورای نظامی حاکم را مجری کودتای نظامی بود، بخشی از رژیم گذشته می‌داند. نیروهای متشکل در سازمان مذکور، همچنان نقشی پیشاهنگ در پیشبُرد و تقویت اتحاد مردم در خیابان‌ها به عهده دارند و فعالیت آنها تا همین امروز هم به برکناری البشیر و مقام‌های نزدیک به او، آزادی زندانیان سیاسی، و پایان دادن به وضعیت اضطراری و حکومت نظامی و منع رفت‌وآمد منجر شده است.»

در ادامهٔ اطلاعیهٔ حزب کمونیست سودان آمده است که «پس از نزدیک به پنج ماه تظاهرات مسالمت‌آمیز بی‌وقفه، و به‌رغم پیروزی‌های به دست آمده، نیروهای مخالف در مبارزه‌شان برای تحقق تغییرهای بنیادی- شامل انتقال کامل قدرت به نمایندگان جبههٔ ‘نیروهای آزادی و تغییر’ و برچیدن و انحلال رژیم دیکتاتوری- همچنان متحدند… قدرت واقعی انقلاب سودان در حضور مردم در خیابان‌ها و حفظ ماهیت مسالمت‌آمیز انقلاب است. حزب کمونیست سودان بار دیگر بر اهمیتِ تقویتِ همبستگی بین‌المللی با پیکار مردم سودان که به مراحل پیشرفته‌ای رسیده و به تحقق هدف‌هایش نزدیک شده است، تأکید می‌کند.»

همان‌طور که اشاره شد، در تحوّل‌های جاری سودان، دو جریان عمده تلاش دارند که مسیر تحوّل را به سمت‌وسوی دلخواه خود بکشانند. از یک سو، سازشکاران داخلی به حمایت آمریکا و اتحادیهٔ اروپا و دولت‌های مرتجع منطقه‌ مانند عربستان و بحرین و قطر خواهان توقف تحوّل انقلابی‌اند، و از سوی دیگر، نیروهای ترقی‌خواه و دموکراتیک مانند حزب کمونیست سودان و تشکل‌های مشاغل حرفه‌یی خواهان پیشبُرد و تعمیق انقلاب‌اند.

شایان توجه است که تشکیل جبههٔ وسیعی از مخالفان با دیدگاه‌های متفاوت، بر اساس کارپایه‌ای مشترک و مورد پذیرش همه و منطبق با شرایط مشخص مبارزه، در سودان نتایج مثبت و پُرباری در امر طرد رژیم دیکتاتوری داشته و توانسته است به اتکای شعارهای مشترک، اتحاد کارسازی را در جنبش مردمی به وجود آورد و ابتکار عمل را از دست نیروهای راست‌گرا بگیرد. بر پایهٔ همین اتحاد است که اکنون جنبش مردمی مصرّانه خواستار واگذاری قدرت از نظامیان به حاکمیتی غیرنظامی و دموکراتیک است.

دفتر روابط خارجی حزب کمونیست سودان نیز روز شنبه ۳۱ فروردین اطلاعیه‌ای دربارهٔ اوضاع جاری در سودان منتشر کرد. در این اطلاعیه آمده است: «مردم سودان همچنان شبانه‌روز برای تحقق خواست‌های انقلابشان در امر دموکراسی و برقراری دولت غیرنظامی در حال پیکارند… این انقلاب ادامهٔ مبارزاتی است که از صبح روز کودتای رژیم اخوان‌المسلمین در روز ۳۰ ژوئن ۱۹۸۹ [۱۵ شهریور ۱۳۷۶] آغاز شد. حزب ما از ژانویه ۲۰۱۸ تصمیم گرفت که جنبش مردمی آماده است که موضع تهاجمی بگیرد. خیزش ژانویهٔ ۲۰۱۸ به‌رغم سرکوب خشنی که شد، به مردم اعتماد به نفس داد.» در ادامهٔ این اطلاعیه، حزب کمونیست سودان از همهٔ ملّت‌ها، حزب‌ها، و سازمان‌هایی که با مردم سودان و حزب کمونیست سودان ابراز همبستگی و از آنها حمایت کرده‌اند، سپاسگزاری کرده و بار دیگر بر موضع حزب کمونیست در مورد مخالفت با کودتای نظامی تا برقراری دولت غیرنظامی دموکراتیک تأکید کرده است. اطلاعیه در ادامه می‌افزاید: «نظر ما هنوز این است که اقدام شورای نظامی و کمیتهٔ امنیت، کودتایی نظامی است و کودتای نظامی باقی می‌ماند تا زمانی که حاکمیت غیرنظامی در کشور برقرار بشود و موضع ارتش به سود مردم سودان و انقلاب آن باشد و این نهاد نظامی در جایگاه طبیعی خودش قرار بگیرد. این پیکاری است که ما همراه با مردم سودان به پیش می‌بریم و بی‌گمان هم پیروز خواهیم شد.» در پایان این اطلاعیه، ضمن اشاره به همبستگی بین‌المللی با جنبش انقلابی مردم سودان آمده است: «ما تأکید می‌کنیم که توده‌های مردم سودان و حزب کمونیست اکنون با تمام قوا در راه به سرانجام رساندن وظایف و هدف‌های انقلاب دسامبر و برقراری حاکمیت غیرنظامی و دموکراتیک مبارزه می‌کنند. همبستگی شما بخشی اساسی از قدرت ما در این مبارزه است.»

گفتنی است که در پاسخ به درخواست رفقای سودانی، به کوشش حزب تودهٔ ایران کارزاری برای بسیج همبستگی حزب‌های کمونیست و کارگری با جنبش ضددیکتاتوری سودان تدارک دیده شد و بیانیهٔ مشترک تازه‌ای در حمایت از پیکار مردم و حزب کمونیست سودان در مرحلهٔ کنونی مبارزه پس از کودتای نظامیان و تشکیل شورای انتقالی نظامیان منتشر شد. این بیانیه جنبه‌های متعددی از مرحلهٔ کنونی مبارزهٔ مردم سودان را توضیح می‌دهد و تا کنون توسط ۵۵ حزب کمونیست و کارگری حمایت شده است. در بخشی از این بیانیه آمده است: «خبر مربوط به ملاقات استیون کوتسیس، فرستادهٔ آمریکا به سودان، با محمد حمدان داغلو، معاون صدر شورای انتقالی نظامی، در مجمتع کاخ ریاست‌جمهوری در خارطوم، برای ما نگران‌کننده است. داغلو از فرماندهان نیروهای پشتیبانی سریع است که در اساس از شبه‌نظامیان منفور جَنجَوید تشکیل می‌شود که به مدّت پانزده سال عامل کشتار و غارت در دارفور بودند و با کشتن ده‌های هزار نفر، مرتکب جنایت عظیمی علیه بشریت شدند. نیروهای مخالف سودان به‌شدّت نگران ماهیت فعالیت‌های دیپلمات‌های آمریکایی در سودان و پیامد آن برای آیندهٔ دموکراسی در آن کشورند.» در پایان این بیانیه، حزب‌های کمونیست و کارگری امضاکننده همبستگی خود را با پیکار مردم سودان به رهبری جبههٔ ‘نیروهای آزادی و تغییر’ که شامل حزب کمونیست سودان نیز است، اعلام کرده‌اند.

روز دوشنبه ۲۲ آوریل (۲ اردیبهشت) نیز دبیرخانهٔ کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست سودان اطلاعیهٔ تازه‌ای دربارهٔ رخدادهای جاری در سودان منتشر کرد و در آن خواستار «پایان دادن به حکومت شورای انتقالی نظامی و انتقال بی‌درنگ قدرت به نمایندگی برحق مردم» شد چون «این شورا را ادامهٔ رژیم کهنه می‌داند… سه تن از اعضای آن تا دو هفته پیش در سرکوب معترضان شرکت داشتند و از البشیر دفاع می‌کردند.» در این اطلاعیه، حزب کمونیست سودان بر موضع خود مبنی بر آمادگی همکاری با همهٔ نیروهای مخالفی که خواستار گذار از رژیم دیکتاتوری هستند تأکید شده است. بر اساس این اطلاعیه، جبههٔ ‘نیروهای آزادی و تغییر’ اعلام کرده‌اند که در چند روز آینده فهرست اشخاص پیشنهادی این جبهه را برای شرکت در شورای ریاست‌جمهوری و دولت غیرنظامی اعلام خواهند کرد. در پایان این اطلاعیه آمده است: «رخدادهای اخیر نشان می‌دهد که پیکار برای سرنگون کردن رژیم دیکتاتوری هنوز به پایان نرسیده است و مبارزه برای شکست دادن کامل ضدانقلاب بی‌وقفه ادامه خواهد یافت.»

سایت حزب تودۀ ایران