روابط بین آمریکا و چین در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، به پایین‌ترین سطح طی دهه‌ها رسیده است و هر یک از دو رقیب انتخاباتی ایالات متحده پیروز این انتخابات باشند، به نظر می‌رسد این مناسبات رو به وخامت بیشتر گذارد.

به گزارش روز یکشنبه ایرنا، آمریکا در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ مقام های چینی را هدف تحریم قرار داد و با تایوان تعاملات بیشتری از جمله در زمینه فروش سلاح برقرار کرد.

از سویی، توافقی تجاری برای پایان دادن به جنگ تعرفه ای بین آمریکا و چین بی نتیجه ماند و واشنگتن محدودیت های بیشتری بر رسانه های اجتماعی چینی اعمال کرد.

روزنامه گاردین در گزارشی در این مورد نوشت: جو بایدن نامزد دموکرات انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نسبت به اتخاذ موضعی محکم علیه چین وعده داده است.

«چنگ شیائوهی» دانشیار روابط بین‌الملل در دانشگاه «رنمین» پکن ضمن ارزیابی مناسبات چین و آمریکا به عنوان روابطی بسیار بد، گفت: روابط چین و آمریکا به جایی که قبلا بود، باز نمی‌گردد.

این دیدگاهی است که در آمریکا نیز نقطه اشتراکاتی دارد. «وندی کوتلر» سرپرست معاونت سابق دفتر نمایندگی تجاری آمریکا با تمرکز بر آسیا گفت: صرفنظر از اینکه چه کسی پیروز انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باشد، باید در سال‌های پیشرو منتظر افزایش تنش بین آمریکا و چین در زمینه موضوعات اقتصادی، سیاسی، ژئوپلیتیک، حقوق بشر و موضوعات مربوط به مردم باشیم.

هنگ کنگ و تایوان دو منطقه حساس هستند، به همین منظور، دولت ترامپ در واکنش به اقدام پکن در اعمال قانون امنیت ملی در هنگ کنگ، مقام‌های چینی را هدف تحریم‌های خود قرار داد و به نهادی مالی درمورد انجام تعاملات مالی با اشخاصی که استقلال هنگ کنگ را تضعیف کنند، هشدار داد.

دولت آمریکا همچنین مقام‌های بلندپایه را به تایوان اعزام کرد، اقدامی که با انتقاد پکن همراه شد و ضمن انجام رزمایش‌های نظامی در این منطقه، مذاکرات اقتصادی جدیدی را با تایپه انجام داد.

«بونی گلاسر» مدیر پروژه قدرت چین در مرکز مطالعات بین‌المللی و راهبردی واشنگتن گفت: سطح بی‌اعتمادی متقابل (چین و آمریکا) هیچ گاه بیش از این میزان نبوده است.

وی افزود: تصور می‌کنم که بسیاری در چین فکر می‌کنند که آمریکا اساسا سیاست خود در زمینه چین واحد را کنار گذاشته است.

هرچند تنش میان دو کشور در صورت پیروزی جو بایدن در انتخابات ادامه خواهد یافت، برخی ناظران انتظار دارند که اختلاف کلیدی در رویکرد حاصل شود.

بایدن وعده داده که با متحدان برای اعمال فشار بر چین از طریق سازمان‌های چندجانبه‌ای همکاری کند، کاری که ترامپ از انجام آن خودداری کرده است.

تحلیل گران پیش‌بینی می‌کنند که این نامزد دموکرات در صورت پیروزی در انتخابات، با چین در زمینه موضوعاتی چون تغییرات اقلیمی و واکنش به همه گیری کرونا همکاری می‌کند.

بایدن در مناظره روز پنجشنبه با ترامپ گفت: ما باید بقیه دوستانمان را با خود داشته باشیم و خطاب به چین بگوئیم: ما طبق قوانین بازی می‌کنیم. شما طبق آن بازی می‌کنید یا در غیراینصورت، بهای بازی نکردن با آن را به لحاظ اقتصادی پرداخت خواهید کرد.

در مقایسه، انتظار می‌رود که ترامپ در صورت پیروزی مجدد، راهبردی یک جانبه و مقابله آمیز بیشتری را ادامه دهد که احتمالا به تنش‌ها دامن می‌زند.

اگرچه احتمالا رویکرد ترامپ فشار فوری‌تر را بر چین اعمال می‌کند، رویکرد بایدن از نظر دیگران رویکردی قابل پیش‌بینی و جامع‌تری تلقی می‌شود.

به گفته «ژاک دلیزل» مدیر مرکز مطالعه چین معاصر در دانشگاه پنسیلوانیا، دور دوم ریاست جمهوری ترامپ از جهاتی غیرقابل پیش‌بینی است.

وی افزود: ترامپ در سال‌های نخست ریاست جمهوری‌اش از «شی جین‌پینگ» رئیس جمهوری چین به روشی تحسین آمیز سخن می‌گفت و کارشناسان در چین، ترامپ را یک تاجر آماده به معامله و نه فردی که بر مسائل حقوق بشری متمرکز باشد، ارزیابی می‌کردند.

اما توافق تجاری آمریکا با چین که قبلا به عنوان اولویت نخست ترامپ در رابطه با چین در نظر گرفته می‌شد، ممکن است بر حقوق بشر تقدم یابد.

برخی از کارشناسان خوش بین در چین معتقدند که چهار سال دوم ریاست جمهوری ترامپ به دو کشور زمان مذاکره درمورد توافق تجاری را اعطا می‌کند.

با این حال، برخی دیگر می‌گویند احتمال وخیم تر شدن روابط وجود دارد.

به گفته چنگ دانشیار روابط بین‌الملل در دانشگاه رنمین پکن، وضعیت فعلی نمی‌تواند بدتر باشد. اگر بدتر شود، درگیری نظامی نزدیک خواهد بود.

این گزارش در ادامه حاکی است: پکن تاکنون به تمهیدات متفاوت دولت ترامپ با اقدامات متقابلی پاسخ داده است که تشدید تنش‌ها را کاهش می‌دهد.

چهار سال دیگر ریاست جمهوری ترامپ همزمان با رفتار تهاجمی‌تر چین، ممکن است به این خویشتنداری پایان دهد.

برای جنگ طلبان در چین، دور دوم ریاست جمهوری ترامپ، ایده آل است. در چین، رسانه‌های اجتماعی همه گیری کرونا در آمریکا، اعتراض‌های ضدنژادپرستی و هرج و مرج ناشی از اولین مناظره ریاست جمهوری را نمونه‌های بارزتری از شکست تجارب دموکرات در آمریکا تلقی می‌کنند.

«راش دوشی» مدیر ابتکار راهبرد چین در موسسه بروکینگز گفت: اگرچه چین از بابت تمهیدات تجاوزگرانه ترامپ در کوتاه مدت نگران است، همچنین اعتقاد دارد که وی در طولانی مدت به افول آمریکا شتاب می‌دهد.