یک روز پس از برگزاری شانزدهمین اجلاس سران کشورهای عضو بریکس و تعیین خط مشی و رویکردهای این گروه،‌ سران و مقامات ارشد کشورهای دوست بریکس روز پنجشنبه سوم آبان ۱۴۰۳ به جمع آنها پیوستند تا درباره ساخت مشترک دنیای بهتر و عادلانه‌تر شدن مناسبات بین‌المللی گفت‌وگو کنند.

به گزارش خبرنگار ایرنا، دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران که به دعوت رئیس‌جمهور روسیه و برای نخستین بار به عنوان عضو رسمی بریکس در این اجلاس شرکت کرده است، به همراه رؤسای هشت کشور دیگر عضو بریکس شامل برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی،‌ مصر، اتیوپی و امارات متحده عربی در نشست بریکس پلاس حضور یافته است.

به گفته مقامات میزبان، علاوه بر ۹ کشور عضو بریکس، نمایندگان ۲۷ کشور دیگر نیز که علاقه‌مند به توسعه همکاری با گروه بریکس هستند، در نشست بریکس پلاس شرکت می‌کنند.

همانند اجلاس سران کشورهای بریکس در روز چهارشنبه دوم آبان، اجلاس سران کشورهای بریکس پلاس در روز پنجشنبه با عکس یادگاری رؤسای هیأت‌های شرکت‌کننده آغاز شد.

اجلاس بریکس پلاس قرار است با موضوع محوری «بریکس و جنوب جهانی، ساخت مشترک دنیای بهتر» برگزار شود و در آن توجه ویژه‌ای به وضعیت خاورمیانه خواهد شد.

نشست در قالب بریکس پلاس روز پنجشنبه با حضور نمایندگانی از کشورهای آسیا، آفریقا، اروپا و آمریکای لاتین برگزار خواهد شد.

بنا بر گزارشهای قبلی منابع خبری، رؤسای جمهور ترکیه، ونزوئلا، بلاروس، بولیوی، قزاقستان، قرقیزستان، جمهوری آذربایجان، ازبکستان، موریتانی، کنگو، صربسکا، لائوس، تاجیکستان، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین و نخست وزیران ارمنستان و ویتنام از مقامات ارشد کشورهای دوست بریکس پنجشنبه در نشست بریکس پلاس حضور خواهند داشت.

بر این اساس، وزیران امور خارجه عربستان، کوبا، تایلند، مالزی، بحرین، بنگلادش، اندونزی، رئیس دفتر رئیس جمهور مغولستان، نماینده ویژه رئیس جمهور نیکاراگوئه و معاون اول وزیر امور خارجه سریلانکا نیز قرار است به کازان سفر کنند.

به گفته دستیار رئیس جمهور روسیه قرا راست که روسای سازمان ملل متحد، اتحادیه اقتصادی اوراسیا، کشورهای مستقل مشترک المنافع، سازمان همکاری شانگهای، اتحادیه روسیه و بلاروس و بانک توسعه نوین نیز در این نشست شرکت کنند.

گروه بریکس سال ۱۳۸۹ با مشارکت برزیل، روسیه، هند و چین در یکاترینبورگ روسیه تاسیس شد؛ سال بعد آفریقای جنوبی به این گروه ملحق شد.

جمهوری اسلامی ایران، مصر، اتیوپی و امارات نیز از ابتدای سال ۲۰۲۴ برابر با دیماه ۱۴۰۲ به این گروه پیوستند. به گفته برخی مقامات روس، عربستان با وجود دعوت به این گروه، همچنان در حال تصمیم گیری در این زمینه است. وزیر خارجه عربستان که در نشست روز پنجشنبه بریکس پلاس حضور یافته است، در نشست سران بریکس شرکت نکرده بود.

اجلاس سران کشورهای عضو بریکس روز چهارشنبه با صدور بیانیه ای پایان یافت، بیانیه ای که بیانگر مواضع هماهنگ ۹ کشور عضو در قبال تحولات منطقه ای و بین المللی بود.

وزیر امور خارجه در پایان این اجلاس به خبرنگاران رسانه های ایرانی مقیم روسیه گفت: سران کشورهای عضو گروه بریکس در نشست خود در کازان در پاسخ به درخواست‌های عضویت بین ۳۰ تا ۳۵ کشور در این اتحاد، تصمیم گرفتند که فعلا عضو جدید به این گروه اضافه نشود و برخی کشورها به صورت شریک به بریکس ملحق شوند.

عباس عراقچی افزود: فهرستی از کشورها تعیین شده است تا از میان‌ آنها، کشورهایی که مورد اجماع ۹ کشور اصلی عضو قرار دارند، بتوانند به عنوان شریک با بریکس همکاری کنند.

وی خاطرنشان کرد:‌ آیین‌نامه‌ای هم در این اجلاس تدوین شد در مورد چگونگی پذیرش کشور شریک و حیطه همکاری کشور شریک با بقیه کشورها، اینکه در کدام نشست‌ها شرکت کنند و در کدام نهادها، عضویت داشته باشند. این موارد در این اجلاس مشخص شد.

دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران که بنا به دعوت همتای روسی خود برای شرکت در اجلاس بریکس به کازان سفر کرده است، پیش از این در حاشیه این اجلاس با روسای جمهور روسیه، چین، آفریقای جنوبی، مصر، نخست وزیران هند، اتیوپی و ارمنستان به صورت رسمی دیدارهای جداگانه داشت. وی همچنین در حاشیه این اجلاس با رئیس دولت امارات متحده عربی گفت و گو کرد که به گفته وزیر امور خارجه با محوریت فلسطین و توقف جنایات اسرائیل بود و در آن مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال موضوعات مورد اختلاف از جمله جزایر سه گانه به صورت قاطع اعلام شد.

رئیس جمهور را در سفر به کازان، وزیران امور خارجه، امور اقتصادی و دارایی و نفت، رئیس دفتر رئیس جمهور و معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور همراهی می‌کنند.

قرار است ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه، نتایج اجلاس سران بریکس و بریکس پلاس را عصر پنجشنبه در نشستی خبری تشریح کند.

کازان مرکز جمهوری تاتارستان روسیه، سومین شهر این کشور از نظر گردشگری پس از مسکو و سن پترزبورگ محسوب می‌شود و در فاصله حدود ۸۰۰ کیلومتری شرق مسکو قرار دارد.

کشور برزیل از ابتدای سال ۲۰۲۵ ریاست دوره‌ای بریکس را برعهده خواهد داشت.