سران دولت اسرائیل روز جمعه ۲۴ ژانویه ۲۰۲۰ (۴ بهمن‌ماه ۱۳۹۸) به‌مناسبت هفتادوپنجمین سالگرد آزاد کردن اردوگاه آشویتس به‌وسیله ارتش سرخ که از سوی سازمان ملل روز جهانی یادبود هولوکاست (بدون اینکه منتظر تاریخ دقیق آزاد کردن اردوگاه آشویتس یعنی ۲۷ ژانویه/ ۷ بهمن‌ماه بشوند) نشست یادبودی با شرکت حدود ۴۰ تن از سران کشورهای جهان ازجمله ولادیمیر پوتین، امانوئل ماکرون، مایک پنس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، برگزار کردند.

جلو کشیدن سه‌روزه تاریخ این مراسم نمی‌تواند بدون دلیل و بدون موافقت سران کشورهای شرکت کننده باشد. آیا دلیلش این نبود که ترامپ و نتانیاهو تصمیم داشتند در روز ۲۷  ژانویه جهان را با خبر اعلام “معامله قرن” در مقابل عملی انجام‌شده قرار دهند؟

البته فضای نشست احترام به یادمان قربانیان هولوکاست و به‌طور خاص آزاد کردن اردوگاهی بود که در جنگ جهانی دوم بیش از یک میلیون یهودی در آنجا نابود شدند. در این نشست، رهبران متفقین سابق در جنگ جهانی دوم یعنی ایالات‌متحده، فرانسه، انگلیس، روسیه، و همچنین آلمان که در زمان جنگ جهانی دوم از سوی نازی‌ها اداره می‌شد، و همچنین رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر اسرائیل سخنرانی کردند. نخست‌وزیر اسرائیل نتانیاهو در سخنرانی‌اش همان‌گونه که چند روز پیش هم اظهار داشته بود، رژیم نازی را مساوی رژیم جمهوری اسلامی ایران ترسیم کرد، و تمام کشورهای شرکت کننده را به ایستادگی در برابر “ستمگران تهران” به‌منظور جلوگیری از “یک هولوکاست دیگر”  فراخواند. نکته مهم در این رابطه تلاش رهبران دولت اسرائیل برای بهره‌برداری از این مراسم  تاریخی جهت جلب حمایت بین‌المللی برای سیاست‌های رسوای رژیم حاکم کنونی در تل‌آویو بود.

درواقع همگی شرکت کنندگان فراتر از احترام و یادآوری سالروز آزاد کردن اردوگاه مرگ، آشکارا در رابطه با مسائل کلیدی ژئو‌پلیتیکی کشورشان سخن می‌گفتند به‌استثنای امانوئل ماکرون رئیس‌جمهور فرانسه که به‌ ارائهٔ نقشی اخلاقی بسنده کرد که برای قامت او خیلی بزرگ می‌نمود. او گفت: “چه نمادی زیباتر از دیدن جمع متحد ما درحال انجام کار مفید برای مبارزه با کدورت، انکار، یا گفتارهای انتقام‌جویانه است.” او در اوج همدلی حتی از حضور نماینده آلمان صحبت کرد. امانوئل ماکرون با روشی مبهم و عجیب‌تر چنین اضافه کرد: “هیچ‌کس حق ندارد برای توجیه برخی اختلاف‌ها یا برخی کینه‌های امروزی، مردگان خود را احضار کند. زیرا همه آن‌ها (مردگان) ما را به حقیقت، یادبود، گفتگو و دوستی دعوت می‌کنند.” انتقادی پوشیده به اسرائیل که به‌قول هاگی آل اد، مدیر سازمان حقوق بشر اسرائیل، نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل ” قصد سوءاستفاده”  از این بزرگداشت علیه فلسطینی‌ها را دارد.

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و مایک پنس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، روشن‌تر از رئیس‌جمهور فرانسه سخن گفتند، ولی در دو جهت کاملاً مخالف. رئیس‌جمهور روسیه ضمن محکوم کردن نسل‌کشی یهودیان، یادآوری کرد که گروه‌های دیگر، به‌ویژه اسلاوها، نیز در معرض سیاست نسل‌کشی قرار گرفته‌اند (همچنان که ۲۰ میلیون تن از مردم شوروی طی جنگ جهانی دوم کشته شدند). و این سیاست‌ها، در برخی کشورها از پشتیبانی حاکمان آن کشورها برخوردار بودند، ازجمله در لیتوانی و لتونی. پوتین چند روز قبل، لهستان پیش از جنگ را به‌تبانی با هیتلر و یهودی‌ستیزی متهم کرده بود. ولادیمیر پوتین اجلاس سران پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل – روسیه، ایالات متحده، فرانسه، انگلیس، چین – برای “دفاع از صلح” و “تمدن” در برابر بی‌ثباتی جهان خواستار شد.

مایک پنس مسیحی سخنانش را به‌نام خدا آغاز کرد و با یادآوری فداکاری ۲ میلیون سرباز که برای جنگ در اروپا آمده بودند، خواست که دیگر کشورها در برابر ایران “محکم ایستادگی” کنند.

پنجشنبه، یعنی روز پیش از نشست هفتادوپنجمین سالگرد آزاد کردن اردوگاه آشویتس به‌وسیله ارتش سرخ، امانوئل ماکرون با بنیامین نتانیاهو و سپس در رام‌الله در کرانه باختری با محمود عباس رئیس دولت فلسطین دیدار کرد. در سال‌های اخیر این روش برخورد سران فرانسه بوده است که برای حفظ تعادل معمول موردنظر پاریس، هر بار جلسه با یکی از دو طرف درگیری در مسئله فلسطین داشته باشند، با طرف دیگر هم جلسه‌ای برگزار می‌کنند. با این حال، به‌نظر می‌رسد که در این نشست‌ها وفاداری دولت فرانسه به اسرائیل به‌اوج خود رسید. ماکرون ابتدا با همتای خود راوون ریولین، رئیس‌جمهور اسرائیل، و سپس با نتانیاهو ملاقات و گفتگو کرد. ریولین از تلاش‌های فرانسه برای مهار یهودی‌ستیزی ستایش کرد که درواقع در رابطه با قانونی است که اخیراً در پارلمان فرانسه تصویب شده با این مضمون که، مخالفت با صهیونیسم را برابر با یهودی‌ستیزی اعلام کرده است. نتانیاهو در این جلسه حتی با صراحتی بیشتر تأکید کرد که خطر نازیسم در آن زمان، امروز نام دیگری دارد: ایران، و سپس چنین توضیح داد: “زیرا جمهوری اسلامی با برنامه هسته‌ای و موشک‌های بالستیک خود موجودیت اسرائیل را تهدید می‌کند.”

این اساس ساختار جدید سیاسی و دیپلماتیک اسرائیل است که در داخل این کشور از طریق قانون “دولت- ملت یهودیان” مصوب سال ۲۰۱۸ اعمال می‌شود و در خارج از اسرائیل توسط نمایندگان اسرائیل که مدعی نمایندگی یهودیان در سراسر جهان‌اند، اجرا می‌شود. این تعریف جدید هویت اسرائیل به‌مثابه “دولت- ملت یهودیان” زمانی که در سال ۲۰۱۷ از نتانیاهو برای شرکت در مراسم سالگرد دستگیری جمعی یهودیان در “ولدیو” (میدان ورزش زمستانی پاریس) دعوت شده بود، از سوی امانوئل ماکرون تأیید شده بود.

امانوئل ماکرون تکرار کرد: “نفی” وجود اسرائیل به‌منزله یک کشور شکل جدید یهودی‌ستیزی است. و اما نفی وجود فلسطین شکل جدید چه چیزی است؟ این پرسش محوری به هیچ صورتی مطرح نشد، درحالی ‌که روند صلح- اگر هنوز بتوان از روند یا حتی صلح سخنی گفت- متوقف شده است. یک دلیل مشخص این است که شورای امور خارجه اتحادیه اروپا از ژانویه سال ۲۰۱۸ به این مشکل نپرداخته است، یعنی دو سالی که در آن اتفاق‌هایی بسیار رخ داده است.

در این دو سال گذشته، ایالات متحده الحاق ارتفاعات جولان به‌وسیله اسرائیل را پذیرفت، ارتفاعاتی که به سوریه متعلق‌اند. بیت‌المقدس (اورشلیم) را به‌عنوان پایتخت اسرائیل را به‌رسمیت شناخت و اعلام کرد و نپذیرفت که این اقدام استعمارگرانه خلاف قوانین بین‌المللی است، و در پایان این دو سال هم “معامله قرن” را به‌عنوان راه حل همه مشکلات ارائه کرد. هدف، زیر پا گذاشتن خواست دستیابی فلسطینی‌ها به یک کشور مستقل است و آن هم با همدستی دولت‌های اکثر کشورهای عربی!

روزنامه اسرائیلی هاآرتص گزارش داده است که بنیامین نتانیاهو و امانوئل ماکرون در جریان مصاحبه‌شان سؤال‌های مرتبط با ایران، لبنان، حزب‌الله، و همچنین تحولات لیبی را با توجه به مداخلات ترکیه موردبحث قرار دادند وبی شک در مورد مسئله فلسطین نیز گفتگو کردند. نخست‌وزیر اسرائیل قصد خود را برای الحاق کل دره اردن و تقریباً ۸۰ درصد از کرانه غربی رود اردن را  پنهان نمی‌کند.

سه‌شنبه ۲۱ ژانویه (۱ بهمن‌ماه ۹۸)، نیکولا دو ریویر، نماینده دائم فرانسه در سازمان ملل، چنین اظهار داشت: “فرانسه خواستار آغاز مجدد یک روند صلح معتبر است، زیرا اوضاع رو به وخامت درمنظقه منبع اصلی بی‌ثباتی است. ازجمله ما شاهد وضع اسفناک در غزه هستیم (…) همچنین در اورشلیم جایی که تخریب، سلب مالکیت و حملات به وضع موجود در اماکن مقدس افزایش می‌یابد.”  او چنین ادامه داد: “شاخص‌های حل‌وفصل مناقشه شناخته شده است، مرزهایی بر اساس تصمیم ۴ ژوئن ۱۹۶۷ با مبادله سرزمین‌ها بر حسب توافق طرفین به‌شکلی عادلانه، در مورد پناهندگان؛ بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت دو کشور؛ و ترتیبات امنیتی که به دو کشور امکان می‌دهد در کنار هم در صلح و امنیت زندگی کنند. بر پایه چنین برنامه‌ای با توافق سازمان ملل باید هر چه زودتر مذاکرات بین دو طرف از سر گرفته شده و نتایج آن به‌اجرا درآید. خیالی واهی و خطرناک است اگر تصور شود که راه‌حلی خارج از این شاخص‌ها می‌تواند ثبات پایدار برای منطقه، و مهم‌تر از همه، برای اسرائیل به‌وجود آورد.” طبیعی است که تصور شود نیکلا دو ریویر موضع‌گیری رسمی فرانسه را در سازمان ملل مطرح کرده است، راه‌کاری که قاعدتاٌ باید از سوی رئیس‌جمهور و همچنین وزیر امور خارجه مبنای اعلام می‌شد. با این حال، به‌نظر می‌رسد امانوئل ماکرون با توضیح زیر از زیر بار آن شانه خالی می‌کند: “این‌طور نیست که فرانسه امروز با پیشنهادی روی میز بیاید، می‌دانم که دیگران چنین پیشنهاد مورد انتظاری را از مدت‌ها قبل در دست دارند.

هر روند صلح در صورتی امکان‌پذیر است که طرف‌های درگیر بخواهند صلح  برقرار کنند، فرانسه در نقش خود به ‌این روند کمک خواهد کرد.” رئیس‌جمهور فرانسه، چند ساعت قبل از سفر به رام‌الله در روز پنجشنبه، می‌توانست اظهارات نماینده دائم فرانسه در سازمان ملل را به‌طور علنی به‌حساب خودش بگذارد و از ایجاد دو کشور مستقل حمایت کند. متأسفانه امری که انجام نپذیرفت.

ژان اسلبورن، وزیر امور خارجه لوکزامبورگ در اتحادیه اروپا، درخواست بحث در مورد به‌رسمیت شناختن کشور فلسطین را پیشنهاد کرد که کلاٌ مطرح نشد. یک دیپلمات اروپایی گفت اگر فرانسه فلسطین را به‌رسمیت بشناسد، “حداقل شش یا هفت کشور اروپایی فوراً به‌این ابتکار مهم خواهند پیوست.” همچنین این جهشی برای بررسی مسئله فلسطین خواهد بود. ۷۲ سال است که فلسطینی‌ها منتظر به‌رسمیت شناخته شدن کشورشان هستند در صورتی که کشور اسرائیل و جود دارد. امروز تنها به‌رسمیت شناختن رسمی فلسطین می‌تواند استراتژی زورگویی آمریکا- اسرائیل را به‌شکست بکشاند. دبیرکل سازمان آزادی‌بخش فلسطین، صائب عریقات، هفته پیش اعلام کرد که اگر دونالد ترامپ در دوشنبه ۲۷ ژانویه طرح صلح برنامه‌ریزی‌شده‌اش برای خاورمیانه را اعلام کند، فلسطینی‌ها تصمیم می‌گیرند از “توافق‌ اسلو” که هنوز هم روابط بین اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین را تنظیم می‌کند، خارج شوند. رهبران فلسطین تأکید می‌کنند که آنان برای مذاکره مقدماتی تهیه نقشه خاورمیانه هرگز دعوت نشده‌اند.

آنان تصمیم واشنگتن در شناختن بیت‌المقدس (اورشلیم) به‌عنوان پایتخت اسرائیل را محکوم می‌کنند و با طرح الحاق دره اردن و شهرک‌سازی در سرزمین‌های فلسطینی قاطعانه مخالفت می‌‌کنند.

ضیاء مدوخ، شاعر فلسطینی، استاد و محقق زبان فرانسه دانشگاه غزه و ساکن غزه، در نامه‌ای سرگشاده به امانوئل ماکرون چنین می‌نویسد: “من به‌عنوان یک شهروند عادی فلسطینی که در محاصره، در رنج و وحشت در این زندان روباز در غزه  زندگی می‌کند به شما نامه می‌نویسم… فلسطینی‌ای که به فردای بهتر، فردای صلح و عدالت امیدوار است و تصمیم گرفته است که به کشور و زادگاه خود بسیار دلبسته بماند و مقاومت کند و در کنار این جوانان و این کودکان باشد تا از آنان حمایت کند. یک فلسطینی که تصمیم گرفت در برابر اقدامات وحشیانه اشغال مقاومت کند.”

نامهٔ مردم