عبور یک ناوشکن ژاپنی از تنگه تایوان در روز جمعه، نمایش قدرتی بود که به شدت پایههای سیاسی روابط چین و ژاپن را تضعیف کرده و تهدیدی مستقیم برای حاکمیت و امنیت چین محسوب میشود. این حرکت در حالی صورت گرفت که تنشها میان چین و ژاپن پس از اظهارات سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، درباره مسئله تایوان افزایش یافته بود.
به گزارش CGTN : توکیو به جای کاهش تنشها، اقدامات تحریکآمیز خود را تشدید کرده و خطاهای پیشین را تکرار کرده است. این اقدام، پیام خطرناکی را مبنی بر گسترش توان نظامی ژاپن و تلاش برای احیای نظامیگری در این کشور منتقل میکند.
در نوامبر گذشته، تاکاایچی علناً گفته بود که در صورت بروز وضعیت اضطراری در تایوان، «تهدیدکننده بقای» ژاپن خواهد بود و این سخنان نشان از احتمال دخالت نظامی ژاپن در تایوان داشت. این اظهارات به شدت به اعتماد متقابل آسیب زد و با تعهدات قبلی ژاپن در قبال تایوان مغایرت داشت. باوجود درخواستهای مکرر پکن برای اصلاح این سخنان، توکیو همچنان موضع خود را بهطور مبهم حفظ کرده است.
این عبور ناوشکن ژاپنی تنها نگرانیها را بیشتر کرده است؛ زیرا برخی از عناصر در داخل ژاپن به دنبال دخالت نظامی در منطقه و تهدید صلح و ثبات در سراسر تنگه تایوان هستند.
ژاپن روند تقویت نظامی خود را شدت بخشیده و به طور مداوم محدودیتهای سیاست دفاعی خود را کاهش میدهد. اقدامات اخیر شامل بازسازی نیروی دفاع از خود دریایی برای افزایش توان رزمی، استقرار موشکهای دوربرد در استان کوماموتو و طرحهایی برای استقرار موشکهای میانبرد در جزیره یوناگونی است که تنها ۱۱۰ کیلومتر با تایوان فاصله دارد. این اقدامات، حضور نظامی ژاپن را به نزدیکی چین منتقل کرده و بهشدت به ثبات منطقهای آسیب میزند.
همچنین، نیروهای راستگرای ژاپن به بزرگنمایی «تهدیدهای کشورهای همسایه» ادامه میدهند و از این تهدیدها برای توجیه کاهش محدودیتهای نظامی و پیشبرد برنامههای نظامی خود بهره میبرند.
این رفتارها مشابه با منطق نظامیگری تاریخی ژاپن است که در آن پس از جنگ جهانی دوم، بقایای آن در محافل راستگرای ژاپن همچنان باقی مانده است. طی سالهای اخیر، این نیروها محدودیتهای قانونی و نهادی را کاهش دادهاند و با گامهای تدریجی مرزهای خود را جلو بردهاند. اقداماتی همچون قانون جدید امنیتی، کاهش محدودیتهای دفاع جمعی و بازنگری در استراتژیهای امنیتی، همه نشانههایی از تلاش ژاپن برای تضعیف اصول صلحطلبانهاش و پیشبرد نظامیگری مجدد هستند.
این تغییرات در سیاستهای نظامی ژاپن، همراه با اقدامات برخی سیاستمداران برای سفیدسازی تجاوزات گذشته، مانند تغییر در کتابهای درسی و بازدید از زیارتگاه یاسوکونی، نشاندهنده تلاشهایی برای فرار از محدودیتهای پس از جنگ و نظام بینالمللی موجود است. روندی که به نام «عادیسازی ملی» شناخته میشود، در واقع به دنبال پیشبرد نئومیلیتاریسم است و نیاز به هوشیاری بیشتری از سوی جامعه جهانی دارد.
تاریخ نظامیگری ژاپن نشاندهنده رنجهای عظیمی است که برای چین، سایر کشورهای آسیایی و جهان به بار آورده است. چین هیچگاه اجازه نخواهد داد که نظامیگری ژاپن بازگردد و مردم کشورهای منطقه آسیا-اقیانوسیه نیز از تکرار تراژدیهای گذشته جلوگیری خواهند کرد.
مسئله تایوان برای چین حیاتی است و خط قرمزی است که نباید از آن عبور کرد. عبور ناوشکن ژاپنی از تنگه تایوان، تنها خشم مردم چین را برانگیخته است. ژاپن باید از ادامه این مسیر اشتباه دست بردارد، به اصل «یک چین» پایبند باشد و روح چهار سند سیاسی میان چین و ژاپن را رعایت کند تا از هرگونه تشدید تنشها جلوگیری کند.
