واشنگتن پست در دیدگاهی نوشت: تنش‌ها در منطقه خاورمیانه اوج گرفته است و مسبب اصلی آن؛ ترامپ است که هیچ برنامه خوبی هم برای مرتفع کردن آن ندارد.

“فرید زکریا” ستون نویس واشنگتن پست در این نوشتار آورده است: یک نوع از هم گسیختگی عجیبی در استراتژی دولت “ترامپ” در مورد ایران وجود دارد و اوج آن هفته گذشته در بیانیه‌ای که کاخ سفید آن را منتشر کرد، متبلور شد که اشعار می‌داشت: ” کمترین شکی نیست که ایران حتی قبل از توافق هم شروط آن را نقض کرده است”.

دقیقاً” همین کلمات بکار برده شده بود.

کاخ سفید ما را روشن نکرد چطور ممکن است حتی قبل از آنکه یک توافقی وجود داشته باشد، کشوری بیاید و شروط آن را نقض کند.

این اولین مورد تناقض در استراتژی ترامپ در قبال ایران نیست. قبلاً هم از این دست موارد فراوان اتفاق افتاده است.

ماه گذشته رئیس جمهوری ترامپ از تصمیم خود برای یک اقدام نظامی علیه ایران صرف نظر کرد و علت آن را کشته شدن ۱۵۰ ایرانی در صورت اتفاق افتادن آن ذکر کرد.

ترامپ به ایران حمله نکرد اما در عوض؛ تحریم‌های اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را سخت‌تر کرد.

به گفته ” جفری ساکس” اقتصاددان؛ ” این تحریم‌ها اثرات عمیق و فلج کننده‌ای بر کشور ایران داشته است و اتفاقاً” به سهم خود توانسته است عامل بالا رفتن آمار مرگ و میر در کشور بشود. با توجه به جمعیت ۸۱ میلیونی ایران؛ مرگ و میرهایی که این تحریم‌ها در کشور به بار می‌آورد آمارش به مراتب به بالاتر از ۱۵۰ نفر سر خواهد زد”.

توجه به این نکته هم مهم است. اگر قرار بود به ایران حمله بشود همه ایرانی‌هایی که کشته می‌شدند، سرباز بودند. اما تحریم‌ها دارد جان نوزادان، مادران، کهنسالان و بیماران کشور را می‌گیرد.

تحقیقات دانشگاهی نشان داده است تحریم‌ها به طرز وحشتناکی عامل کمبود دارو در کشور شده است و به خصوص بیماران مبتلا به سرطان، تصلب بافت‌ها، اختلالات خونی و سایر بیماری‌های خاص در شرایط ناگواری بسر می‌برند.

دولت ترامپ یک بحران بشری در ایران به وجود آورده است و در خاورمیانه هم بحران ژئوپولیتیک ایجاد کرده است و هیچ استراتژی ای برای حل آن ندارد.

توافق هسته‌ای، فعالیت‌های هسته‌ای ایران را محدود کرد. تهران متعهد شد که هیچوقت سلاح هسته‌ای تولید نکند. ۹۸ درصد اورانیوم غنی شده اش را به خارج از کشور فرستاد. موافقت کرد که برای مدت ۱۰ تا ۲۵ سال بازرسی‌های سرزده از تأسیسات هسته‌ای کشور انجام بگیرد. بازرسان بین‌المللی و آژانس‌های اطلاعاتی تائید کرده اند که ایران به توافق عمل کرده است.

اما دولت ترامپ از توافق خارج شد و راه را برای ایران هموار کرد تا از محدودیت‌های خود را نادیده بگیرد. به عنوان نمونه؛ ایران در توافق موافقت کرده بود تا سال ۲۰۳۰ میزان تولید اورانیوم کمتر غنی شده اش را از ۳۰۰ کیلوگرم بیشتر نکند. اما جمهوری اسلامی هفته گذشته اعلام کرد از آنجایی که آمریکا این پیمان را زیر پا گذاشته است، پس این اقدام تهران بر اساس پیمان مزبور قابل توجیه است.

این اقدام آمریکا باعث شد تا میان واشنگتن با ائتلاف غربی‌اش شکاف بیفتد. تا پیش از این اروپا پشتیبان سرسخت سیاست‌های واشنگتن در قبال ایران بود و به یمن همین همبستگی بود که جمهوری اسلامی ایران سرانجام راضی شد به پای میز مذاکره بیاید.

اما امروز اروپا علیه این یکجانبه گرایی واشنگتن دست به طغیان برداشته است. اروپا حتی تلاش کرده است برای حفظ امکان تجارت با ایران، یک ساز و کار و مکانیسم پرداخت پول به ایران به صورت جایگزین دلار راه بیاندازد.

در شرایط کنونی جمهوری اسلامی ایران سایر کشورهای خاورمیانه و همچنین اسرائیل با تهدیدات خود علیه تهران دارند نهایت بهره برداری را از آن می‌کنند.

عربستان این سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه ایران را جشن گرفته است. ریاض؛ رقیب سیاسی جمهوری اسلامی در منطقه است و همه جوره و از چند جبهه علیه او کار می‌کند.

آنها تلاش دارند تا حلقه فشار دور گردن ایران روز به روز تنگ‌تر کنند.

تنش‌ها در منطقه اوج گرفته است. مسبب آن؛ ترامپ است و هیچ برنامه خوبی هم برای مرتفع کردن آن ندارد.

هدف ترامپ از این فشارها این است که جمهوری اسلامی را راضی کند به پای میز مذاکره بیاید و توافقی به مراتب شاق تر از توافق به دست آمده در سال ۲۰۱۵ را امضا کند.

بعید نیست آن اتفاق بیفتد. اما مسلماً” بدون هزینه نخواهد بود.

آن توافق فقط وقتی به دست می‌آید که مقدمتا” این جنگ سرد منطقه به یک جنگ گرم بدل تبدیل شده باشد، چون هر اشتباهی در محاسبه می‌تواند جرقه آن را روشن کند.

این امکان هم هست که ایران زیر فشار تحریم‌ها؛ بالاخره کوتاه بیاید و امتیاز بدهد. اما این امتیاز دادن موقتی است و مطمئناً” دوام چندانی نخواهد داشت.

همیشه قدرت‌های زخم خورده، مدتی بعد با یک کینه عمیق در دل و با یک روحیه انتقام جو بر می‌گردند.

به ذهن داشته باشیم.

کشور “ایران”؛ یکی از تمدن‌های بزرگ تاریخ بشر است. “ایران”؛ هزاران سال است که بازیگر اصلی خاورمیانه است.

“ایران”؛ جمعیتی دو برابر عراق دارد و موقعیت استراتژیکش قابل مقایسه با عراق نیست. روحیه ناسیونالیستی در جامعه ایران فوق العاده قوی است. قوه مملکت داری در آن قوی است. ایرانیان همیشه مقابل سلطه خارجی ایستادگی کرده اند.

خاورمیانه نیاز به ثبات و امنیت دارد.

اما جاده ثبات در خاورمیانه از مسیر خفه کردن ایران نمی‌گذرد.

خفه کردن ایران، فقط افشاندن بذر کینه و حس انتقام جویی در دل است. این کینه، منطقه را بی ثبات تر و ناامن‌تر می‌کند و آنجا است که آمریکا چندین دهه خود را گرفتار باتلاق آن خواهد یافت.

افسوس! این جاده‌ای است که ما داریم در آن حرکت می‌کنیم.