پس از چندین سال جنگ و ناآرامی و حضور نیروهای مزدور خارجی، دوشنبه، ۸ نوامبر، روند ثبتنام نامزدها برای انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری در لیبی آغاز شد.
العربیه؛ با آغاز ثبتنام نامزدها این اولین رایگیری برای انتخاب «ریاست جمهوری» در تاریخ لیبی خواهد بود. به همین دلیل بیشتر لیبیاییها امیدوارند که این انتخابات پایانی برای هرج و مرج و اختلافات سیاسی در این کشور باشد. هرج و مرجی که از زمان سقوط رژیم معمر قذافی در سال ۲۰۱۱ آغاز و تاکنون گریبانگیر این کشور شده است.
پیشبینی میشود این انتخابات که قرار است در ۲۴ دسامبر برگزار شود، شاهد لیست بلند بالایی از ثبتنام نامزدها باشد، به ویژه لیست نامزدهای ریاست جمهوری که قانون اساسی جدید لیبی صلاحیتهای گستردهای را به رئیس جمهوری آینده این کشور داده است.
تاکنون چندین شخصیت سیاسی مانند ابراهیم الدباشی، نماینده سابق لیبی در سازمان ملل، عارف النایض، رئیس «فراکسیون احیای لیبی» و سفیر سابق لیبی در امارات، عبدالسلام ناصیه، نماینده پارلمان و سلیمان البیوضی، رئیس حزب تجدید، و همچنین یک هنرمند کمدین و دیگر شخصیتهایی که هنوز برای بسیاری ناشناخته هستند، نامزدی خود را برای رقابت بر سر کرسی ریاست جمهوری اعلام کردهاند. از میان زنان لیبی هنوز کسی اعلام نامزدی نکرده است به نظر میرسد که زنان این کشور تمایلی برای رقاب با مردان برای کسب این پست ندارند.
ژنرال خلیفه حفتر
یکی از این چهرههای بارز این نامزدها ژنرال خلیفه حفتر است که نام او پس از پیروزیاش در جنگ علیه گروههای اسلامگرا وابسته به داعش و القاعده و بازپسگیری شهرها و بنادر از آنها پرآوازه شد.
ژنرال خلیفه حفتر و عقیله صالح رئیس سابق پارلمان لیبی هر دو از منطقه شرق لیبی هستند. در حال حاضر تلاشهایی برای منصرف کردن عقیله صالح به نفع خلیفه ژنرال حفتر، فرمانده ارتش لیبی در حال انجام است.
کسانی که خواستار کنارهگیری عقیله صالح از نامزدی به نفع ژنرال حفتر هستند میگویند کنار رفتن صالح به نفع حفتر باعث میشود آراء منطقه شرق لیبی پراکنده نشود اما طرفداران بقای عقیله صالح میگویند حفتر به دلیل سابقه نظامی و جنگ شاید گزینه مطلوبی برای مردم منطقه غرب لیبی نباشد و شاید نتوان بر پیروزی او شرطبندی کرد. بویژه که اهالی منطقه فزان و شورای عالی متشکل از چهرههای اخوان المسلمین لیبی تهدید کردند، که اگر ژنرال حفتر به قدرت برسد، با او وارد جنگ خواهند شد.
فتحی پاشا وزیر کشور سابق
فتحی باشا، وزیر کشور سابق دولت «وفاق ملی» که در منطقه غرب به ویژه در زادگاه او شهر مصراته دارای نفوذ است، نیز یکی از نامزدهای انتخابات آتی خواهد بود. البته اگر عبدالحمید الدبیبه، نخست وزیر کنونی که از محبوبیت بیشتری در منطقه، غرب برخوردار است، مزاحم او نشود، چنانچه دبیبه از نظر قانونی موفق به اعلام نامزدی خود برای انتخابات ریاست جمهوری شود، در منطقه غرب لیبی شانس بیشتری از فتحی باشا خواهد داشت.
شاید الدبیبه از نظر قانونی با مشکل مواجه شود زیرا در ماده ۱۲ قانون نامزدی انتخابات مقرر شده است که هر کس بخواهد برای انتخابات ریاست جمهوری نامزد شود، باید ۳ ماه قبل از تاریخ انتخابات، از پست قبلی خود کنار رفته و پایان کار خود را اعلام کند.
سیف الاسلام فرزند معمر القذافی رهبر سابق لیبی
سیف الإسلام قذافی، فرزند معمر قذافی، رهبر فقید لیبی که حامیان رژیم سابق خواهان بازگشت او به قدرت هستند، از دیگر نامزدهای برجسته به شمار میرود. او اخیرا در مصاحبه با روزنامه آمریکایی «نیویورک تایمز»اعلام کرد که به زودی به صحنه سیاسی باز خواهد گشت لذا احتمالا یکی از نامزدهای ریاست جمهوری باشد.
محمد الرعیش، تحلیلگر سیاسی لیبیایی در این زمینه میگوید، شانس پیروزیشان ابراهیم الدباشی و عارف النایض به دلیل اقامت آنها در خارج از کشور و محبوبیت کم آنها در داخل لیبی، بسیار اندک است.
درباره فتحی پاشا نیز این تحلیلگر معتقد است که به دلیل کاهش محبوبیت پس از ناکامی در اداره دولت و دوران تصدی وزارت کشور و دشمنی با گردانها و تشکیلات مسلح قدرتمند در پایتخت، طرابلس و عدم توانایی او در تفکیک آنها، دیگر به نظر نمیرسد که شانسی برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری داشته باشد.
تنها ۳ نامزد شانس پیروزی دارند
الرعیش در مصاحبه با «العربیه.نت» گفت، رقابت برای ریاست جمهوری بین ۳ نام برجسته محدود میشود. عبدالحمید الدبیبه، که از زمان روی کار آمدن محبوبیت زیادی به دست آورده و از این موقعیت برای بسیج کردن مردم به نفع خود استفاده کرد، لیبیاییها از طریق برنامهها و پروژههایش که به نفع همه بود، او را واجد شرایط «نامزدی»ریاست جمهوری میدانند.
سیف الاسلام قذافی نیز به دلیل برخورداری از یک نیروی انتخاباتی بزرگ متشکل از همه طرفداران رژیم سابق و فضای ناامیدی بخشی از مردم لیبی از نبود ثبات و خطر تجزیه کشور بهره میبرد. اگر فرزند قذافی و عبدالحمید الدبیبه از صحنه خارج شوند، آراء آنها به نفع ژنرال خلیفه حفتر فرمانده ارتش لیبی خواهد رسید که به احتمال زیاد بیشترین آراء در منطقه شرق به انگیزههای منطقهای و سیاسی و برخی از آراء جنوب را به دست خواهد آورد البته در صورتی که عقیله صالح رئیس پارلمان نامزد نشود.