در آغاز سال جدید میلادی، صحنه دیپلماتیک بین‌المللی شاهد روند قابل توجه «نگاه به شرق» بود. رهبران چندین کشور غربی، از جمله ایرلند، کانادا، فنلاند و بریتانیا، در ماه‌های اخیر به چین سفر کرده‌اند؛ سفرهایی که برای بسیاری از آنان پس از سال‌ها وقفه انجام شده است.

به گزارش CGTN : در این میان، نخست‌وزیران بریتانیا و کانادا پس از هشت سال، نخست‌وزیر فنلاند پس از ۱۰ سال و نخست‌وزیر ایرلند پس از ۱۴ سال بار دیگر به چین بازگشته‌اند که از نظر دیپلماتیک قابل توجه تلقی می‌شود. با گسترش بیشتر این جدول زمانی، سفر امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه به چین در دسامبر گذشته و گزارش‌های رسانه‌ای مبنی بر سفر فریدریش مرتس صدراعظم آلمان به چین در اواخر فوریه، همگی یک سیگنال واضح ارسال می‌کنند: بن‌بست ژئوپلیتیکی کشورهای غربی در روابط با چین به تدریج در حال کاهش است و این کشورها در حال ارزیابی مجدد و تنظیم چارچوب سیاست خود در قبال چین با رویکردی عمل‌گرایانه‌تر هستند.

در پشت این رونق دیپلماتیک، پیگیری عمل‌گرایانه فرصت‌های همکاری اقتصادی توسط کشورهای مختلف نهفته است. بازار عظیم چین، به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان، همچنان در حال گسترش است و تولید ناخالص داخلی (GDP) آن تا سال ۲۰۲۵ از ۱۴۰ تریلیون یوان فراتر رفت. فهرست منفی دسترسی به بازار در حال کاهش بیشتر است و فرصت‌های بیشتری را برای شرکای بین‌المللی ایجاد می‌کند. در طول این بازدیدها، کشورهای مختلف توافق‌نامه‌های همکاری تجاری و اقتصادی متعددی را با چین امضا کردند که بخش‌های مختلفی از جمله امور مالی، فناوری سبز، کشاورزی و وسایل نقلیه الکتریکی را پوشش می‌دهد. اختلافات تجاری دیرینه، مانند از سرگیری صادرات کانولای کانادا به چین و تعمیق گفتگوهای نظارتی مالی بین چین و بریتانیا، به صورت عملی مورد بررسی قرار گرفت. این اقدامات، اطمینان بیشتری را به روابط تجاری و اقتصادی دوجانبه تزریق کرده است.

در خصوص مسائل جهانی مانند تغییرات اقلیمی، انتقال انرژی و امنیت زنجیره تأمین، دامنه همکاری بین چین و کشورهای غربی به طور فزاینده‌ای گسترده شده است. همکاری میان چین و فنلاند در ساختمان‌سازی سبز، بین چین و فرانسه در حوزه انرژی هسته‌ای و بین چین و بریتانیا در امور مالی سبز نه تنها روابط دوجانبه را ارتقا می‌دهد، بلکه دستور کار توسعه پایدار جهانی را نیز به شکلی قدرتمند به پیش می‌برد.

سِر کی‌یِر رادنی استارمر نخست وزیر بریتانیا، پیش از سفر خود به چین اظهار داشت که اغلب از او خواسته می‌شود که یکی از طرفین (چین و آمریکا) را انتخاب کند، اما او این کار را نخواهد کرد. نادیده گرفتن بازار چین و چشم بستن بر واقعیت‌های آن، رویکردی عاقلانه نیست.

اظهارات استارمر منعکس کننده نظر بسیاری از کشورهای غربی است که تمایلی به «انتخاب ساده» در رقابت قدرت‌های بزرگ ندارند، اما امیدوارند از طریق تقویت گفتگو با چین، منافع راهبردی خود را حفظ کرده و استقلال راهبردی خود را افزایش دهند.

تنظیم سیاست‌های کشورهای غربی در قبال چین ناشی از تأثیر ترکیبی عوامل ساختاری متعدد است. کشورهای اروپایی از لحاظ اقتصادی با فشارهای رشد اقتصادی روبرو هستند و بازار چین به یک موتور ضروری برای توسعه تبدیل شده است. سرمایه‌گذاری آلمان در چین به بالاترین حد خود در چهار سال گذشته رسیده و شرکت‌های بریتانیایی همچنان به افزایش حضور خود در چین ادامه می‌دهند که نشان‌دهنده جذابیت قوی همکاری اقتصادی است. در سطح بین‌المللی، افزایش یکجانبه‌گرایی و حمایت‌گرایی، کشورهای غربی را بر آن داشته تا برای مقابله با یک محیط خارجی نامطمئن، به دنبال شرکای متنوع باشند. در عین حال، پایبندی چین به چندجانبه‌گرایی و اقدامات آن برای پیشبرد گشایش در سطح بالا، به تقویت اعتماد جامعه بین‌المللی نسبت به همکاری با این کشور انجامیده است.

شایان ذکر است که این موج سفر به چین همچنین نشان‌دهنده تغییری عمیق در نقش چین در امور بین‌الملل است. از زمان تأسیس جمهوری خلق چین، چین به شکلی پیوسته نقش حیاتی در تحول نظم جهانی ایفا کرده، اما نحوه و وزن این نقش امروز با گذشته بسیار متفاوت است. پیش از این، چین در ابتدا به وزن خود برای اعمال یک اثر متعادل‌کننده طبیعی متکی بود؛ اکنون، با توسعه در مقیاس بزرگتر، نقش فعال‌تری در تأثیرگذاری بر جهت‌گیری نظم جهانی ایفا می‌کند. افزایش تعاملات دیپلماتیک کشورهای غربی با چین، در واقع بازتابی از تأیید دوباره جایگاه بین‌المللی این کشور است.

با نگاهی به آینده، انتظار می‌رود روند اصلی همکاری عمل‌گرایانه بین کشورهای غربی و چین ادامه یابد، اما چالش‌هایی مانند اختلافات داخلی و دخالت‌های خارجی باید مورد توجه قرار گیرد. با این حال، گفتگو و همکاری مبتنی بر منافع متقابل و نتایج برد-برد با منافع مشترک همه مردم همسو است. این فلسفه دیپلماتیک عمل‌گرایانه و منطقی در حال تبدیل شدن به یک اجماع عمومی در سطح جامعه بین‌المللی است و ثبات بیشتری را به صلح و توسعه جهانی تزریق می‌کند.