سرانجام، پس از نزدیک به یک ماه که دولت آفریقای جنوبی بر اساس «پیمان پیشگیری از و مجازات جنایت نسل‌کشی» (۱۹۴۸، پاریس) علیه اسرائیل، به‌اتهام «نسل‌کشی» فلسطینیان، به دیوان بین‌المللی دادگستری شکایت کرد، روز جمعه ۲۶ ژانویه (۶ بهمن) این دیوان حکم اولیه‌اش را در شش بند صادر کرد. افکار عمومی جهان از این حکم دیوان بین‌المللی دادگستری بسیار استقبال کرد، چون هم شکایت آفریقای جنوبی را بر اساس شواهد موجود معتبر دانست و درخواست اسرائیل برای حذف این شکایت را نپذیرفت، و هم به‌تلویح اعلام کرد که بر اساس همان شواهد، رفتار اسرائیل در غزه به نسل‌کشی منتهی می‌شود.

این حکم نقطه‌عطفی در تحقق عدالت در حق مردم فلسطین و شکستی سنگین برای دولت راست افراطی اسرائیل و حامیان آمریکایی و اروپایی آن است. تصمیم دیوان بین‌المللی دادگستری، که از زیرمجموعه‌های سازمان ملل متحد است، برای بررسی و اقدام به شورای امنیت سازمان ملل متحد داده می‌شود. طبق حکم این دیوان، اسرائیل موظف است از نسل‌کشی علیه فلسطینی‌ها پیشگیری کند و برای کمک‌رسانی به غیرنظامیانی که زیر بمباران روزانه نیروهای نظامی اسرائیل‌اند اقدام بیشتری کند. دیوان بین‌المللی دادگستری نمی‌توانست طبق درخواست آفریقای جنوبی حکم آتش‌بس بدهد، ظاهراً به این دلیل که از لحاظ قانونی طرف مقابل اسرائیل عضو رسمی سازمان ملل متحد نیست. اگرچه تصمیم دیوان بین‌المللی دادگستری اسرائیل را ملزم به متوقف کردن جنگ در غزه نکرد، با این حال شکستی قانونی برای اسرائیل بود. وزارت خارجه فلسطین گفت که این تصمیم به‌درستی یادآور آن است که “هیچ کشوری بالاتر از قانون نیست.”

حکم نهایی ۱۷ قاضی دیوان بین‌المللی دادگستری نه‌فقط اسرائیل را ملزم به متوقف کردن هر اقدامی می‌کند که می‌تواند به نسل‌کشی بینجامد، بلکه از اسرائیل می‌خواهد که در یک ماه آینده گزارش کارش را به آن دیوان بدهد. با رأی ۱۶ قاضی، از جمله یک قاضی اسرائیلی، دولت اسرائیل موظف شده است از هرگونه اقدام به نسل‌کشی فلسطینیان پیشگیری کند و مرتکبان چنین اقدامی را مجازات کند.

فعالان صلح و عدالت در سراسر جهان از همهٔ دولت‌های جهان می‌خواهند که از تصمیم دیوان بین‌المللی دادگستری برای حفاظت از حقوق فلسطینیان، از جمله حق بنیادین زندگی فلسطینی‌ها در غزه، حمایت کنند. مرگ بیش از ۲۸ هزار نفر در حمله‌های اسرائیل را، که به گفته سازمان ملل متحد بیش از ۷۰ درصد آنان زن و کودک‌اند، به‌هیچ‌وجه نمی‌توان با ادعای واکنش اسرائیل به حملهٔ حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ توجیه کرد.

چنین واکنش نامتناسبی را که دیوان بین‌المللی دادگستری محکوم کرده است کل جامعهٔ بین‌المللی نیز باید محکوم کند. به‌علاوه، جامعهٔ بین‌المللی باید از هر تلاشی برای درخواست برقراری آتش‌بس فوری، مذاکره برای پایان دادن به عملیات اسرائیل، و آزادی همهٔ گروگان‌ها حمایت کند.  از همه مهم‌تر اینکه همهٔ اعضای سازمان ملل متحد باید برای محقق شدن قطعنامه‌های این سازمان بکوشند، به‌ویژه در مورد تحقق راه‌حل دو کشور، تحقق حق مردم فلسطین برای تعیین سرنوشت خودشان، و ایجاد کشور فلسطین در مرزهای بین‌المللی مورد توافق.

جنبش صلح جهانی حکم دیوان بین‌المللی دادگستری را گامی حیاتی در راه توقف نسل‌کشی کنونی در غزه و نخستین گام در راه ایجاد کشور مستقل فلسطین می‌داند و از آن استقبال می‌کند.

حزب تودهٔ ایران نیز ضمن استقبال از این حکم مهم دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه، موضع دیرینه‌اش را تکرار می‌کند که بدون برداشتن گام‌های واقعی و مشخص برای حل جامع مسئلهٔ فلسطین، برای تحقق حقوق مسلّم و انکارنشدنی مردم فلسطین، و ایجاد کشوری امن و دولتی پایدار، هیچ امیدی به برقراری صلح و ثبات در اسرائیل و سرزمین‌های فلسطینی یا در منطقهٔ گسترده‌تر فراتر از آن نیست.

ما معتقدیم که تنها راه جلوگیری از تکرار وضع غم‌انگیز کنونی پایان دادن به اشغال سرزمین‌های فلسطینی و محاصرهٔ غزه از طرف اسرائیل، ایجاد کشور کاملاً مستقل فلسطین در داخل مرزهای ۴ ژوئن ۱۹۶۷ با اورشلیم شرقی به‌عنوان پایتخت، رعایت حق بازگشت همهٔ پناهندگان فلسطینی بر اساس قطعنامه ۱۹۴ سازمان ملل متحد، و آزادی همهٔ زندانیان سیاسی فلسطینی از زندان‌های اسرائیل است.

به نقل از «نامۀ مردم»، شمارۀ۱۲۰۰،۹ بهمن۱۴۰۲