پارلمان اروپا سه شنبه میزبان یک مناظره درباره تحولات ایران و عراق بود. وکلای پارلمان اروپا پیرامون برنامه توافق جامع هسته ای، کشته شدن قاسم سلیمانی، شلیک و انفجار هواپیمای مسافربری اوکراینی در آسمان ایران و اعتراضات روزهای اخیر و وضعیت حقوق بشر اظهار نظر کردند.

یورو نیوز؛ در این نشست پارلمان اروپا، از جوزپ بورل، نماینده سیاست خارجی اتحادیه اروپا، دعوت به عمل آورده بود. وی ابتدا گزارشی کوتاه از آخرین تصمیمات اروپا درباره توافق هسته ای ایران، برجام داد.

سیاستمدار اسپانیایی گفت که بریتانیا، فرانسه و آلمان سازوکار حل اختلاف برجام را فعال کردند. وی تاکید کرد برخلاف آن چه که رسانه ها از صبح امروز منتشرکرده اند که این معنی را می دهد که فورا ایران تحت تحریم های شورای امنیت سازمان ملل قرارخواهد گرفت، تصمیم امروز اروپا لزوما در این راستا نیست.

وی هم چنین گفت که دستگاه سیاست خارجی اتحادیه اروپا تحولات ایران را لحظه به لحظه رصد می کند. وزیر پیشین خارجه اسپانیا در سخنان خود به خانواده بازماندگان هواپیمای منفجرشده اوکراینی تسلیت گفت. او همزمان نسبت به مرگ ایرانیانی که در مراسم وداع با قاسم سلیمانی در کرمان کشته شدند اظهار تاسف کرد. جوزپ بورل در پایان سخنان ابتدایی خود، پیش از آغاز مناظره نمایندگان پارلمان گفت که موضع اتحادیه اروپا درباره برجام کاملا شفاف است. بورل گفت: «ما می خواهیم آن را زنده نگاه داریم و معتقدیم که اگر برجام از دست برود خاورمیانه مواجه با خطر گسترش سلاح های کشتار جمعی و سلاح های هسته ای خواهدشد.»

وی حفظ برجام را عامل ثبات و صلح در خاورمیانه دانست. پس از سخنان مقدماتی او نمایندگان پارلمان صحبت هایشان را آغاز کردند.

توافق هسته‌ای

بخش زیادی از نمایندگان پارلمان اروپا با تشکر از فعالیت های اتحادیه اروپا در حفظ برجام، موافقت خود را با تلاش‌های نماینده سیاست خارجی اتحادیه اروپا در این زمینه اعلام کردند و تاکید کردند خواستار حفظ برجام هستند اما می خواهند که اروپا نقش فعالتر و عملگرایانه تری در این زمینه ایفا کند. گروه اقلیتی از نمایندگان حاضر در پارلمان اعلام کردند که آمریکا متحد اصلی اروپاست و اتحادیه اروپا باید در مشورت با دولت ایالات متحده به توافق هسته ای جدید با ایران بیندیشد.

کشته شدن قاسم سلیمانی

بخش زیادی از نمایندگان «کشتن قاسم سلیمانی» توسط پهپادهای آمریکایی را خلاف حقوق بین‌الملل دانستند. این دسته اعلام کردند که هدف قرار دادن یک افسر عالی رتبه زمانی که آمریکا با ایران در جنگ نیست عملی است که از لحاظ حقوق بین‌الملل کاملا غیرقانونی است. در پاسخ به این دسته گروهی دیگری از نمایندگان هم اعلام کردند که این جمهوری اسلامی بود که با تحریک گروه های خود در عراق به سفارت آمریکا در بغداد حمله کرد و دلیل ایالات متحده در کشتن قاسم سلیمانی این حمله بود. بخش زیادی از نمایندگان پارلمان اروپا از هر دو طرف ایران و آمریکا خواستند تا به تنش ها در ایران و عراق پایان بدهند.

سرنگونی هواپیمای اوکراینی

حمله به هواپیمای اوکراینی هم محور سخنان نمایندگان پارلمان بود. بسیاری از نمایندگان پارلمان با ابراز تاسف نسبت به این فاجعه اعلام کردند که «در این باره، ایران باید نسبت به کشته شدن مسافران بی گناه این هواپیما به اتحادیه اروپا توضیح بدهد.» برخی از نمایندگان خواستار اقدام های تنبیهی علیه جمهوری اسلامی ایران نیز در این زمینه شدند.

یکی از مهم ترین انتقاداتی که نمایندگان اروپا از نماینده سیاست خارجی این اتحادیه، جوزپ بورل، مطرح کردند، عدم نقش آفرینی موثر اتحادیه اروپا در منطقه خاورمیانه بود.

اما بورل در پاسخ به نمایندگان پارلمان گفت: «نظر نمایندگان درباره تحولات اخیر ایران کاملا متفاوت و مخالف یکدیگر است. نظراتی که از سیاه سیاه به سمت سفید سفید می روند اما در یک نقطه مشترک هستند. آن نقطه نگرانی ها از بحران در ایران است. اتفاقات ایران و نتایج آن برای همه ما خطرناک است. نظرهای بسیار جالب و اما بسیار متناقض.»

جوزپ بورل درباره توافق جامع هسته ای اعلام کرد که کسی برجام را ترک نکرده است. این من نبوده ام که فکر کردم که برجام برایمان اهمیت دارد. نماینده سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: « مهم ترین نکته ای که در نامه امروز وزرای خارجه سه کشور اروپایی امضاکننده برجام این است که آنها مایلند برجام را حفظ کنند و زنده نگاه دارند.» آقای بورل گفت مفاد این نامه است که در درجه اول برای او اهمیت دارد. وی تاکید کرد که در این نامه نیامده است که باید برجام اوباما با برجام ترامپ تعویض شود. بورل گفت تا زمانی که آژانس بین المللی انرژی هسته ای برنامه هسته ای ایران را تایید می کند، ما هم سعی خواهیم کرد که از توافق هسته ای ایران خارج نشویم.»

آقای بورل در بخش پایانی سخنانش گفت: « اگر ایران امروز تبدیل به یک قدرت هسته ای نشده است از ثمرات برجام است.»

جوزپ بورل خطاب به نمایندگان مخالف برجام گفت آیا تا به حال نگاهی به قطر این توافق انداخته اند؟ توافقی که ده سال زمان لازم داشته است تا با تمام پیچدگی های تکنیکی به ثمر بنشیند؟ نماینده سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اعلام این موضوع تصریح کرد که راهی برای توافق جدید که بتواند تمام پیچیدگی ها را در خود بگنجاند وجود نخواهد داشت.