بعد از خروج یک جانبه آمریکا از توافق هستهای و بازگشت تحریمهای این کشور علیه مردم ایران، اتحادیه اروپا و چین برخلاف سالهای گذشته دیگر سیاست پیروی از دستورات امریکا را دنبال نکرده و با ایجاد سیستم مالی جدید خود به دنبال حفظ روابط تجاری با ایران هستند.
به گزارش مجله فارن پالیسی، دو ماه پیش دولت آمریکا مجدداً تحریمهای تعلیقی خود علیه مردم ایران به اجرا در آورد و این اقدام رفتار جدیدی برای جامعه جهانی بهحساب نمیآید زیرا آنان بهخوبی با این نوع از رفتارهای یکطرفه آمریکا آشنا هستند. دولت واشنگتن مجدداً با تصمیمات یکطرفه خواهان آن است که جامعه جهانی نیز با سکوت خود از اقدامات این کشور پیروی کنند.
اما برخلاف سالهای گذشته برخی از کشورهای اتحادیه اروپا اعلام کردهاند که دیگر خواهان پیروی از دستورات یکطرفه و زورگویانه امریکا نیستند و خود خواهان تصمیم گرفتن نسبت به منافع کشورهای خویش هستند.
زمانی که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در ماه می سال جاری اعلام کرد که با خروج از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ خواهان بازگشت تحریمهای تعلیق شده علیه مردم ایران است، با مخالفت شدید کشورهای اتحادیه اروپا مواجه شد.
برخلاف برخی کشورها که توانایی مقابله با تحریمهای آمریکا را ندارند، برخی دیگر با این اقدام آمریکا مخالفت کرده و به دنبال تغییر ساختار نفوذ آمریکا در جهان هستند. در کنار اتحادیه اروپا، چین نیز درصدد این تغییر است و دیگر کشورهای آسیایی مانند ژاپن، کره جنوبی و هند در حال حاضر ناظر نتیجه رزم اتحادیه اروپا و چین با آمریکا هستند.
جان کلود جانکر رئیس کمیسیون اروپا تأکید بر تبدیل واحد پولی یورو بهعنوان ارز ذخیره جهانی برای کاهش وابستگی مالی به آمریکا را دارد. علاوه براین، اتحادیه اروپا به دنبال تأسیس سیستم جدیدی تحت عنوان «خودرو هدف ویژه» برای ادامه تبادلات تجاری خود با ایران است. بر اساس این طرح جدید ایران میتواند از طریق فرصتهای اقتصادی پیش آمده به ادامه تبادلات تجاری خود با کشورهای اتحادیه اروپا برغم خروج آمریکا از توافق هستهای ادامه دهد.
این برای اولین بار نیست که کشورهای جهان به دنبال تضعیف نفوذ اقتصادی آمریکا هستند، در بحران اقتصاد جهانی در یک دهه گذشته، سیاستمداران نیکولا سارکوزی رئیس جمهور فرانسه با کمک بانک مردمی چین سیستم مالی فراتر از نفوذ آمریکا راه اندازی کردند و بهخوبی با استفاده از این سیستم توانستند نفوذ اقتصادی آمریکا در تجارت جهانی را دور بزنند.
امروزه نیز با همکاری کشورهای جهان تضعیف قدرت مالی آمریکا در جهان ممکن است و رهبر مخالف این طرح را میتوان اتحادیه اروپا برشمرد.
برای مثال، شهر لندن بسیار برای بازسازی روابط تجاری خود با پگن مشتاق به توسعه مبادلات مالی با کشور چین است.
جرمی گرین طی مقالهای در روزنامه پالتکیس ژورنال به این موضوع اشاره کرده و مطرح میکند که چطور بریتانیا تجارت جدید خود با کشورهای منطقه آسیا بعد از سال ۲۰۱۰ را آغاز کرد. در سال ۲۰۱۲، لندن طرح ابتکاری “RMB initiative” را برای افزایش جذب مشتریان چینی خود ایجاد کرد. دولت ملی نیز از این تلاش برای جلب توجه بازارهای مالی لندن به شرق حمایت کرد.
لندن همچنین طرحی جدید تحت عنوان «فرش پول قرمز» برای مسکو بعد از سال ۲۰۱۱ راه اندازی کرد. این طرح برای دور زدن تحریمهای امریکا علیه دولت مسکو برنامه ریزی شده بود.
در ادامهٔ تلاشهای اروپا برای حفظ برجام، فدریکا موگرینی در تماس تلفنی با نخستوزیر عراق حمایت اتحادیه اروپا از عراق را در مواجهه با عواقبی که ممکن است این کشور در نتیجه تحریمهای ایران با آنها دست و پنجه نرم کند، اعلام کرد.
سیزدهمین گزارش مدیرکل آژانس نشان داد که همکاریهای ایران با دیدهبان هستهای بینالمللی در بهترین سطح ادامه یافته است.
ایرنا