حزب کمونیست لبنان معتقد است که فاجعهٔ ملی اخیر را که در پی [انفجار و] ویرانی بندر بیروت و تعداد زیادی از محلههای پایتخت به وقوع پیوست و به شهید شدن صدها تن و زخمی شدن هزاران تن انجامید، فقط میتوان جنایتی عظیم علیه ملّت لبنان دانست.
این جنایت را حاکمیتی سیاسی مرتکب شده است که سابقهای طولانی در اهمال و سهلانگاری، فساد، و عدم پاسخگویی در برابر ملّت دارد. در این شرایط دشوار، حزب کمونیست لبنان صمیمانه به همهٔ ساکنان و شهروندان لبنان که عزیزان خود را در این فاجعه از دست دادهاند تسلیت میگوید و با دهها هزار شهروند لبنانی که از این سانحه آسیب دیدهاند و بار و هزینهٔ این فاجعه اکنون به دوش آنان افتاده است، با تمام وجود ابراز همبستگی میکند. در این ارتباط، حزب ما مایل است بر چند نکته تأکید کند:
صرفنظر از اینکه عامل یا عوامل مستقیم و فنّی که به انفجار منتهی شد، چه و که بود، کل نظام سیاسی لبنان- نه فقط هیئتوزیرانی که از سال ۲۰۱۴ تا کنون تشکیل شدند، بلکه همهٔ دولتهایی که از سال ۱۹۹۲ تا کنون تشکیل شدهاند- مسئول این جنایت فجیعاند. آن چیزی که راه را برای وقوع چنین جنایتی هموار کرد، مجموعهٔ نظام سیاسی لبنان است که دولت را آلت دست روابط و پارتیبازی سیاسی در خدمت این گروه و آن جناح و وسیلهٔ امتیاز دادن به این فرقه و آن فرقه کرد. از این گذشته، همهٔ جناحهای سیاسی فرقهگرای کشور که برنامهٔ سیاسی آنها همیشه به اشخاص و نهادهای دولتی و خصوصی خارجی وابسته بوده است، عواملیاند که کشور ما را بستری آماده برای مداخلههای بینالمللی، بهویژه مداخلههای آمریکا در امور سیاسی داخلی کشور ما کردند. همین برنامههای وابسته به خارج بود که کار دولت برای رسیدگی به نیازهای واقعی مردم و برآوردن آنها را، از جمله در همین فاجعهٔ اخیر، دشوار کرد. در چنین شرایطی، وجود بحران اقتصادی و مالی، ناتوانی آشکار دولت برای تأمین سادهترین خدمات دولتی برای مقابله با همهگیری کورونا، و وخیمتر شدن بحران سوخت و برق، عوامل مؤثر دیگری در وقوع این فاجعه بودند. انفجار دهشتناک در بندر بیروت اوج این وضعیت فاجعهبار بود.
به نظر حزب کمونیست لبنان، نظام سیاسی فرقهگرایانهٔ ما کار دولت و ملّت را در مقاومت در برابر طرحهای آمریکایی-صهیونیستی در منطقه دشوار میکند، و نمیگذارد که ما بتوانیم ملتی بشویم که از میوههای همهٔ فداکاریهای ملّی صورت گرفته از زمان به وجود آمدن این کشور برخوردار باشد.
به نظر حزب ما، اولویت کنونی این است که سازمانها و گروههای خواهان اصلاحات و تغییر، دست به دست هم بدهند و با همکاری یکدیگر برای برکناری دولت کنونی و تشکیل دولت انتقالی جدیدی به جای آن بکوشند که وزیران آن به هیچیک از جناحهای سیاسی کنونی کشور وابسته نباشند. تشکیل چنین دولتی بالاترین اولویت در راه ساختن حاکمیت و کشوری نوین، نوگرا، دموکراتیک، و ملّی است. فقط چنین حاکمیتی است که میتواند سه بحرانی را که کشور ما هنوز با آنها روبروست به طور جدّی بررسی و رسیدگی کند: فروپاشی اقتصادی جاری، همهگیری کورونا و آسیبهایی که به سلامت مردم زده است، و پیامدهای ناشی از انفجار بندر بیروت.
در چنین شرایطی است که حزب ما تأکید میکند که مردم لبنان اکنون در نقطهٔ عطفی تاریخی قرار دارند که راه برگشتی ندارد. انفجار بندر بیروت نقطهٔ تحوّل سیاسی تازهای را پیش روی ما گذاشته است. این انفجار فاجعهبار میتواند فرصتی برای نوسازی نظام سیاسی کشور باشد و زمینه را برای قرارداد اجتماعی جدیدی فراهم کند.
حزب کمونیست لبنان هر تلاشی را که بخواهد از این فاجعهٔ ملّی سوءاستفاده کند یا آثار و پیامدهای آن را متوجه مسیری به غیر از [منافع] ملّی کند، مردود میشمارد و نمیپذیرد. در شرایط کنونی، تلاش و همبستگی مردم و احساس مسئولیت عالی نوعدوستی و همیاری داوطلبانه را باید شالودهٔ ساختن آیندهٔ لبنان قرار داد. برخی از نیروها بهجای تأکید بر ضرورت ایجاد این پیوند ملّی نوین، دارند از این موقعیت برای ترویج فرقهگرایی و کشمکشهای منطقهیی بهره میگیرند. حزب ما تأکید میکند که اکنون زمان اتحاد و همبستگی ملّی است نه برخوردهای تفرقهآمیز، نژادگرایانه، یا حذفکننده و انحصارطلبانه. بهویژه، حزب ما هر گونه تلاش نیروهای سیاسی یا فرقهگرا در سوءاستفاده از این جنایت برای تغییر توازن قدرت داخلی، یا به منظور کشیدن پای قدرتهای خارجی به مداخله در امور داخلی کشور را مردود میداند و باآن مخالف است.
با توجه به نبود اطمینان و اعتماد به نظام حاکم، حزب کمونیست لبنان اعلام میکند که خواهان برقراری کمیتهٔ تحقیق مدنیای مستقل از مقامهای سیاسی حاکم برای روشن شدن حقیقت و تشخیص و تعیین مسئولیتهاست. برای روشن شدن اینکه چه کسانی مسئول این جنایتاند، و اینکه چه اشخاص یا نهادهایی به خاطر سوءمدیریت و بیتوجهی و سهلانگاری ممکن است مسئول این جنایت باشند، چنین رسیدگی و تحقیقی بسیار ضروری است. چنین کمیتهٔ مدنی مستقلی میتواند تضمینی باشد برای اینکه مردم لبنان واقعیت را بفهمند و مسئولانی را که باید پاسخگو باشند بشناسند. این کمیته باید شامل نهادها و شخصیتهای ملّی و حقوقیای باشد که استقلال و حرفهیی بودن آنها بر همه روشن است، و بیشتر آنها هم در خیزش ۱۷ اکتبر گذشته فعالانه شرکت داشتند. حزب ما معتقد است که چنین کمیتهای تضمین خواهد کرد که مردم لبنان به طور جمعی مسیری برای بررسی و تحقیق عادلانه، به دور از جانبداری، تاریکاندیشی، و بینالمللی کردن موضوع، در اختیار داشته باشند.
حزب ما سفر رئیسجمهور فرانسه به لبنان را نشانهٔ دیگری از حمایت مجدد بینالمللی از نظام سیاسی کنونی کشور و مشروعیت دادن به آن میداند. در ۳۰ سال گذشته، فرانسه و دیگر قدرتهای خارجی از نظام سیاسی فاسد کنونی حمایت کردهاند. این قدرتها، نهادهای دولتی لبنان را که جناحهای سیاسی فاسد آنها را کنترل و مدیریت میکنند، حمایت مالی مستقیم کردهاند. فرانسه تأمین کنندهٔ مالی مستقیم کنفرانسهای پاریس ۱ و ۲ و ۳ بود. بهعلاوه، جورج ابراهیم عبدالله، آزادیخواه لبنانی هنوز [از سال ۱۹۸۴] در زندانهای فرانسه است. فرانسه با این کار، و با تسلیم شدن در برابر فشارهای نهادهای صهیونیستی و دولت آمریکا، همهٔ تصمیمهای قوّهٔ قضایی فرانسه در این مورد را نقض کرده است.
حزب کمونیست لبنان همهٔ شهروندان لبنانی را فرامیخواند که از احساس میهندوستی خود پیروی کنند. این میهندوستی عامل کمککنندهٔ مؤثری در همهٔ شرایط دشواری بوده است که لبنان تا کنون از سر گذرانده است. حزب ما معتقد است که در مقابل هر تلاشی برای امکانِ نفوذ دادن به قدرتهای خارجی و دادن ابزارها و امکانهای لازم به آنها برای مداخله در امور داخلی لبنان، باید وظیفهٔ ساختن دولت و کشوری نوین در خدمت مردم را در اولویت قرار داد و به پیش برد. دعوت به مداخله، بستر آمادهای را برای تجزیهٔ کشور و نهادهای ملّی و ضربه زدن به حاکمیت ملّی لبنان فراهم میکند. از این گذشته، خواستن از قدرتهای خارجی که قیمومیت سرزمین کشور ما را به عهده بگیرند همیشه یکی از عناصر قدرتمندی بوده است که قشر ممتاز سیاسی کشور از آن استفاده کرده است. نظام سیاسی [تا کنونی] لبنان همیشه از وجاهت قانونی از نظر قدرتهای خارجی سود برده است.
بهرغم همهٔ اینها، حزب کمونیست لبنان به خاطر کمکهای مهرآمیز خیلی از کشورها، سازمانها، و لبنانیهای مقیم خارج در زمینهٔ ارسال وسایل پزشکی و دیگر مواد تدارکاتی و کمکی مورد نیاز از آنها تشکر و قدردانی میکند. ما سپاسگزار این یاریرسانی جهانی هستیم. این کمکها شالودهٔ خوبی برای یاریرسانی نوعدوستانهٔ جهانی در موقع چنین بحرانهایی است. حزب ما از راه پیوندهایی که با حزبهای چپ در سراسر جهان دارد همواره در راه تقویت این نوعدوستی و یاریرسانی کوشیده است.
حزب ما خواستار کمکهای مالی سریع به همهٔ آسیبدیدگان این فاجعه است. حزب کمونیست لبنان از مقامهای کشور میخواهد که برای افراد بیخانمان و آواره شده، مسکن مناسب در هتلها و آپارتمانهای خالی فراهم کند. بهعلاوه، حزب ما خواستار حمایت مالی، درمانی، و اجتماعی از همهٔ خانوادههایی است که این انفجار زندگی آنها را مختل کرده است. ما همچنین خواهان آنیم که ساکنان بیروت و محلههای اطراف که مورد اصابت و آسیب انفجار قرار داشتهاند از پرداخت مالیات، عوارض شهرداری، قبض آب و برق که سررسید آنها این ماه یا ماههای آتی است، معاف شوند.
حزب کمونیست لبنان که مرحلهٔ کنونی را مرحلهٔ تغییرهای به تمام معنا دموکراتیک میداند، هر گونه تلاش مقامهای رسمی برای مانعتراشی در برابر آزادی بیان، آزادی تجمع، و آزادی تشکل را مردود میداند و محکوم میکند. در این شرایط، حزب ما ضرورت اعلام «وضعیت اضطراری» را درک میکند، ولی علیه این قصد مقامهای کشور که میخواهند این وضع را دائمی کنند، هشدار میدهد.
حزب کمونیست لبنان بر این نظر است که نیروهایی را که خیزش ملّی ۱۷ اکتبر را پدید آوردند فرابخواند که همان شور و هیجان را دوباره به خیابانها بیاورند و با ارائهٔ برنامهای بدیل، مقابله با نظام خودکامهٔ حاکم کنونی را شدت بخشند. به همین دلیل، همهٔ گروههای سیاسی که زیر چتر خیزش ۱۷ اکتبر عمل میکنند باید دست به دست یکدیگر بدهند و در راه برقراری چارچوب سیاسی متحدی که بتواند سازماندهی موج بعدی خیزش را راهبری کند، به طور مشترک و متحد تلاش کنند. در این چارچوب، حزب ما مردم را به برگزاری گردهمایی و تظاهرات در میدان شهید در روز شنبه ۸ اوت در ساعت ۴ بعدازظهر، با شعارهایی که در این بیانیه بر آنها تأکید شده است، دعوت میکند.
همزمان و به موازات این تلاشها، حزب کمونیست لبنان از همهٔ اعضای خود میخواهد که در همهٔ فعالیتهای یاریرسانی و کمکرسانی به زخمیشدگان، کمک به پاکسازی محلهها از آثار ویرانی انفجار، و پناه دادن به آوارگان فعالانه مشارکت کنند. و نکتهٔ آخر اینکه حزب کمونیست لبنان از همهٔ اعضا و هوادارانش میخواهد که در این شرایط خاص به وظیفهٔ خود عمل کنند و در این مرحلهٔ حساس، بالاترین سطح ممکن آمادگی سیاسی و سازمانی را داشته باشند. این امر برای رسیدن به هدفهای سیاسی خیزش مردمی و برای تحقق سریعترین گذار به سوی لبنانی نوین، کشوری که ارزشهای آن بر پایهٔ نوگرایی، آزادی، دموکراسی، و عدالت اجتماعی خواهد بود، بسیار اهمیت دارد.
۷ اوت ۲۰۲۰ [۱۷مرداد ۱۳۹۹] بیروت، لبنان
حزب کمونیست لبنان ۷ اوت ۲۰۲۰
سایت حزب تودهٔ ایران
نامه مردم