اروپا در بحران سخت انرژی به سر میبرد و با نزدیک شدن به فصل سرما، هر روز بخشی از این کوه یخ نمایان میشود.
«ایران» در حال حاضر، به نظر میرسد که بزرگترین مشکل در بازار انرژی اروپا به بهای بالای گاز طبیعی باز میگردد که موج نگرانی را در سراسر این قاره به راه انداخته، تورم را افزایش داده، صنایع را مختل کرده و مردم عادی را هنگامی که صورتحسابهای برق و گاز خود را میبینند، شوکه میکند. اما بزودی بحران پیچیدهتر از آنچه هست، خواهد شد. به طوری که برخی از صنایع اروپا در آستانه رکود و تعطیلی هستند و احتمال قطع برق شرایط را بدتر میکند.
«بلومبرگ» گزارش میدهد: «در صنعت آلومینیوم، بستن کارخانه ذوب یک تصمیم دردناک است. هنگامی که برق قطع شود و دیگهای تولید به دمای اتاق برسند، ممکن است دهها میلیون دلار و ماهها زمان برای بازگرداندن آنها به حالت فعال هزینه شود. اکنون برخی از کارخانههای آلمان و اسپانیا در آستانه این شرایط سخت هستند.»
«پلنر» نیز در این باره مینویسد: «صنایع اروپایی با افزایش نگرانیها از تأمین پایدار انرژی، سهمیه بندی و قیمت بالای انرژی، با بحران مواجه شدهاند. مدیر آرسلور میتال در آلمان اعلام کرده از اواخر سپتامبر تولید کوره بلند شماره سه این شرکت در برمن با ظرفیت تولید سالانه ۱.۲ میلیون تن چدن متوقف خواهد شد. این شرکت در سه ماهه چهارم سال میلادی نیز تولید در کارخانه کوره القایی هامبورگ، جایی که مفتول فولادی را تولید میکند، متوقف خواهد کرد. کاهش ساعات کار در هر دو شرکت آغاز شده است و به گفته مدیر آرسلورمیتال آلمان، قیمت برق و گاز تولید را برای این شرکت غیر اقتصادی کرده است و با توجه به تأمین ۲۵ درصد نیاز کشور از محل واردات این صنعت با مشکلات جدی روبهروست.» در همین حال، رسانههای اروپا از احتمال قطع برق و حتی گاز در ماههای آتی مینویسند و به دولتها هشدار میدهند که این مسأله به تشدید بحران انرژی میانجامد و صنایع را به تعطیلی میکشاند.
شوک قیمتی اروپاییان
بهای گاز طبیعی در اروپا، اکنون حدود ۱۰ برابر بیشتر از میانگین یک دهه گذشته و حدود ۱۰ برابر گرانتر از بهای آن در ایالات متحده امریکا است. کارشناس بازارهای جهانی گاز در گروه انرژی راپیدان معتقد است بهای گاز طبیعی در اروپا چنان گران است که گویی مردم برای هر بشکه نفت خام، ۵۰۰ دلار پرداخت میکنند. به گفته مونتون، اوضاع در اروپا به نقطه بحران رسیده و مردم با قیمتهای نجومی گاز روبهرو هستند، درحالیکه هنوز چندماهی با فصل زمستان که در آن تقاضا برای گاز طبیعی به اوج میرسد فاصله وجود دارد.
در روزهای اخیر قیمت گاز باز هم افزایش داشت. خط لوله نورد استریم-۱ که از زیر دریای بالتیک برای تأمین انرژی آلمان و دیگر بخشهای اروپا عبور میکند، قرار بود پس از سه روز توقف بهمنظور اجرای عملیات تعمیر و نگهداری در ساعت یک بامداد روز شنبه (۱۲ شهریورماه) فعالیت خود را از سر بگیرد. اما این اتفاق نیفتاد. مسکو تحریمهای غرب را دلیل اختلال در عملیات معمول و تعمیر و نگهداری خط لوله نورد استریم-۱ اعلام کرده است. پس از اینکه روسیه اعلام کرد یکی از خطوط لوله اصلی تأمین گاز به اروپا برای مدت نامعلومی بسته خواهد ماند، قیمت گاز اروپا تا ۳۰ درصد افزایش یافت و نگرانیها در مورد کمبود و سهمیهبندی گاز در اروپا بیشتر شد. ۳ الی ۴ روز توقف در این خط، قیمتها را تا ۲۷۲ یورو در هر مگاوات ساعت (MWh) بالا برد.
البته بحران چندان از مرزهای ایران دور نیست. ترکیه نیز گازبهای خانگی را بیش از ۲۰ درصد و صنایع سنگین را ۵۰ درصد افزایش داده است. کارشناسان میگویند که روشن نیست که صنایع و خانوادهها میتوانند تا کجا دوام آورند. برای مثال بخش اقتصادی دانشگاه آکسفورد مینویسید که بخشهای بزرگی از انگلستان در انتظار تورم دو رقمی ناشی از قیمتهای فورانی انرژی و پسرفت شدید در برآوردهای تولید ناخالص داخلی است. وضع اروپا هم چندان بهتر نیست. به نظر میرسد که بخش صنایع اروپا در ماههای آینده با رکود روبهرو شود و خانوادهها هم از پیامدهای بحران کنونی در امان نخواهند بود.