خاورشناس ولادیمیر ساژین، مفسر ما در این باره چنین می نویسد: در زمینه متشنج شدن کلی وضعیت در سوریه در اوایل سال ۲۰۱۸، در روز ۱۰ فوریه یک هواپیمای بدون سرنشین ایرانی که از خاک سوریه پرتاب شد، توسط نیروی هوایی اسرائیل بر فراز خاک اسرائیل سرنگون.

در جواب ۱۱ فوریه جنگنده های اسراییل سنگینترین ضربه از سال ۱۹۸۲ به سرزمین سوریه را وارد کردند، به جایی که پایگاه هوایی التیاس محل استقرار حزب الله ایران و نیروی هوایی سوریه در آنجا قرار دارد. پدافند هوایی سوریه به جنگنده اسراییلی اف- ۱۶اصابت کرد. اسراییل در پاسخ به نابودی این جنگنده، به فرودگاه حلب و واحد های صنایع نظامی سوریه حملات شدیدی انجام داد.

آخرین رویدادها در سوریه نشان داده است که درگیری غیر علنی میان اسرائیل و ایران آبستن تبدیل شدن به یک درگیری بزرگ مقیاس است. این امر منجر به پیامدهای غیر قابل پیش بینی فاجعه باری خواهد شد.

تقریبا ۴۰ سال از زمان انقلاب اسلامی ایران، روابط جمهوری اسلامی ایران و دولت اسرائیل به طور سنتی وخیم باقی مانده است. دقیق تر — هیچ روابطی وجود نداشت، اما تنها لفاظی دوجانبه خصمانه وجود داشت.

با این حال رویارویی ایران و اسرائیل قاعدتا در حوزه تبلیغات و یا به شکل زدوخورد های نظامی منتها از طریق واسطه ها، به ویژه حزب الله و حماس، متجلی می شد.

لازم به تذکر است که قبل از جنگ داخلی سوریه (تا سال ۲۰۱۱)، مرز سوریه و اسرائیل شاید برای اسرائیل آرام ترین مرز بود. بین تل آویو و دمشق یک توافق جنتلمن منشانه وجود داشت: به یکدیگر دست نزنید. این توافق در اولین سالهای جنگ در سوریه هم رعایت می شد.

طبعا این وضعیت پس از ورود ایران به جنگ داخلی در سوریه در طرف بشار اسد عوض شد. در سرزمین های تحت کنترل حکومت سوریه، ایران نه تنها گروه های نیروهای مسلح خود را، به ویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای ویژه قدس بلکه همچنین تشکیلات شیعیان طرفدار ایران از بسیاری از کشورها متمرکز کرد.

استقرار چنین نیروها و دارایی های گسترده نیازمند ایجاد زیرساخت های وسیع — پایگاه ها، انبارها، امکانات ذخیره سازی و غیره است. علاوه بر این، در اوایل سال ۲۰۱۶، مقامات ایرانی اعلام کردند که نیاز به پایگاه نیروی دریایی در سواحل سوریه دارد.

تل آویو نگران افزایش فعالیت فزاینده سیاسی — نظامی تهران در سوریه است

بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل بارها اعلام کرده است که هدف تهران در سوریه این است که از این کشور به عنوان یک سرپل استراتژیک در منطقه استفاده کند. تهران می خواهد در آن به صورت دائمی نیروهای زمینی و نیروی دریایی خود را مستقر کند و این امر به آن امکان خواهد داد که “جبهه جولان” را در برابر اسراییل باز کند.

اسرائیلی ها خطوط قرمز را تعیین کردند که دشمنان اسرائیل نباید از آنها عبور کنند. از جمله آنها — آتشباری سرزمین های اسرائیل توسط سوریه، تسلیح حزب الله لبنان به جنگ افزارهای معاصر، ساخت پایگاه های نظامی جمهوری اسلامی ایران، ایجاد صنایع نظامی و صنعتی برای تولید سلاح (در سوریه و لبنان) است.

اسراییلی ها اجازه نمی دادند کسی از این خطوط عبور کند. شدت حملات اسرائیل به اهداف در سوریه در سال ۲۰۱۷ بیشتر شد. با این حال، ناظران خاطر نشان می کنند که حملات اسراییل به سوریه در ماه فوریه از همه مقیاسی تر بود. در این رابطه اسرائیل کاتس، وزیر اطلاعات اسرائیل، گفت که ایراد ضربات به مواضع نظامی ایران در سوریه نشان می دهد که اسرائیل حضور ایران در مرزهای خود را تحمل نخواهد کرد.

گرایش های کنونی حاکی از تشدید اختلافات دوجانبه که می تواند یک جنگ بزرگ بین ایران و اسرائیل را تحریک کند، باعث بروز نگرانی جامعه بین المللی است. اما با توجه به موضع رسمی تل آویو، اسرائیل به افزایش تنش در منطقه و حتی بیشتر در جنگ بزرگ با ایران علاقمند نیست. و این امر روشن است، اسرائیل نیازی به جنگ ندارد، چرا که در سال های اخیر، اقتصاد کشور به سرعت در حال توسعه است. در سال ۲۰۱۷، اسرائیل با بهترین شاخص های اقتصادی وارد ده کشور برتر جهانی شده است. و البته جنگ بزرگ بروی تمام دستاوردهای اقتصادی آن خط بطلان خواهد کشید تا چه رسد به تلفات انسانی و مادی.

ایران نیز عجله برای حمله به اسرائیل ندارد. اولا، سطح فناوری بالا نیروهای مسلح اسرائیل با ایران قابل مقایسه نیست. ثانیا، اسرائیل از ایران حدود ۲ هزار کیلومتر فاصله دارد، بدون ارتباطات قابل اطمینان بخش که برقراری آن بسیار دشوار است انجام عملیات نظامی فرضی در داخل یا در نزدیکی اسرائیل برای ایران محال است. البته، تهران دارای موشک هایی با برد بیش از دو هزار کیلومتر است، اما تل آویو دارای یک سیستم دفاع موشکی قدرتمند چند سطح است که اثربخشی حملات موشکی را کاهش می دهد. علاوه بر این، نیروهای موشکی زمینی، هوایی و دریایی اسرائیل قادر به ایراد ضد ضربات قدرتمند هستند.

بنابراین، نه اسرائیل، نه ایران، با وجود خصومت موجود بین آنها نمی خواهند یک جنگ تمام عیار را برپا کنند. اما بدون شک تل آویو هر گونه اقداماتی را برای جلوگیری از تقویت تهران در سوریه و خاورمیانه ادامه خواهد داد. همزمان، تهران هر کاری که از دستش ساخته برای تقویت مواضع خود در سوریه و همچنین لبنان و عراق انجام خواهد داد. یعنی این که دو کشور در آستانه جنگ بزرگ فی مابین قرار دارند.
در این وضعیت سردرگم در داخل و اطراف سوریه، نقش روسیه، که روابط خوبی با تقریبا تمام بازیگران اصلی منطقه و در نتیجه، با اسرائیل و ایران دارد، برجسته است. مسکو می تواند بعضی از وظایف میانجیگری را انجام دهد، حداقل برای اطلاع دادن به طرف های درگیر از اهداف یکدیگر و اقدامات لازم برای جلوگیری از افزایش احتمالی درگیری. البته اگر یکی از طرفین هنوز در مورد تجاوز باز هم تصمیم بگیرد، این نقش، غیرممکن خواهد شد. در این رابطه بیانات لئونید فررولوف، معاون سفیر روسیه در تل آویو شایان توجه است که گفته است: در صورت حمله واقعی ایران به اسرائیل، مقامات روسیه در کنار آخری قرار خواهند گرفت. دیپلمات روس گفت: ما اجازه نمی دهیم تجاوز علیه اسراییل انجام شود.

در پایان می توان اشاره کرد که آزاد سازی عملا سراسر خاک سوریه از لوث سازمان تروریستی داعش صلح و آرامش را برای این کشور به ارمغان نیاورده است. در سوریه، مرحله جدید مبارزه برای آینده کشور آغاز شد و اختلافات بازیگران خارجی در سوریه در خط مقدم قرار گرفتند. در ضمن وحشیگری و شدت این مبارزه فقط تشدید می شود. داعش، دشمن مشترک نابود شده است. حالا همه، دشمن همدیگر شدند و تا زمانی که هرج و مرج نظامی سیاسی در سوریه برتری داشته باشد درگیری های ایران و اسرائیل ادامه خواهد یافت. این درگیری ها آبستن بروز جنگ بزرگ دارای مقیاس جهانی است.

اسپوتنیک