بر اساس فراخوان فدراسیون سراسری کارگران کوبا، محور اصلی راهپیماییهای روز جهانی کارگر امسال در آن کشور «دفاع از میهن» است.
همزمان با تشدید محاصرهٔ انرژی کوبا از طرف دولت ترامپ و تهدید ترامپ به جنگ با کوبا و «تغییر رژیم» آن کشور، جنبش کارگری کوبا (همراه با کل جامعهٔ کوبا) برای بسیج عمومی در اول ماه مه آماده شد. شورای مرکزی کارگران کوبا (CTC) و نهادهای وابسته به آن فراخوانی برای برگزاری روز جهانی کارگر با عنوان «دفاع از میهن» صادر کردند. این فراخوان جنبش کارگری در برههای مطرح شد که فشار حداکثری بر آن کشور اعمال میشود. کاخ سفید روز ۲۹ ژانویه (۹ بهمن) محاصرهٔ کامل نفتی علیه کوبا اعمال کرد و تقریباً کل امکان تأمین سوخت برای این جزیرهٔ ۱۱میلیون نفری را قطع کرد. کشورهایی که جرئت ارسال نفت به کوبا را داشته باشند با تحریمهای گسترده مواجه خواهند شد. این اقدام جدید دولت آمریکا، همراه با محاصرهٔ تنگ اقتصادی، تجاری، و مالی که بیش از ۶۵ سال است کوبا را در تنگنا قرار داده است، با هدف به زانو درآوردن انقلاب کوبا و تسلیم شدن مردم کوبا از طریق گرسنگی دادن به آنها انجام میشود. اکنون جنگ اقتصادی آمریکا نیز احتمالاً در آستانهٔ تبدیل شدن به جنگ نظامی با کوباست. روزنامهٔ یواِساِی تودِی روز ۱۵ آوریل (۲۶ فروردین) گزارش داد که پنتاگون در حال سرعت بخشیدن به برنامههایش برای عملیات نظامی احتمالی علیه کوباست و منتظر دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در مورد زمان اجرای این حملهٔ احتمالی است. این تهدید در حالی مطرح میشود که ترامپ اخیراً گفته است که پس از ایران «کوبا هدف بعدی» است و او این جزیره را «خواهد گرفت».
کارگران کوبایی عقبنشینی نمیکنند
شورای مرکزی کارگران کوبا (CTC) در فراخوان روز کارگر اعلام کرد: “در برابر تهدیدهای فزایندهٔ دولت آمریکا که با دستور اجرایی ۲۹ ژانویه تقویت شده و محاصرهٔ انرژی را نیز به تحریم تشدیدشدهای افزوده است که بیش از ۶۵ سال فقط بهدلیل تلاش ما برای ساختن کشوری شرافتمند، مستقل، و دارای حاکمیت مستقل بر ما تحمیل شده است، امروز هیچچیز مهمتر و تعیینکنندهتر از همکاری و رشد کشور نیست”. فدراسیون کارگران کوبا از آنها خواسته بود که روز جهانی کارگر را با راهپیماییها و برنامههای مبارزاتی در محلهای کار، شهرها، بخشها، و استانهای کشور گرامی بدارند. “این فراخوانی است برای دفاع از کشور، از مزارع، کارخانهها، کلاسهای درس، مراکز علمی، نیروگاههای حرارتی، بیمارستانها، عرصههای فرهنگ و ورزش؛ از هر سنگر مبارزه”.
«ما شکست نخوردهایم»
کوبا این روزها با شدیدترین بحران انرژی در دهههای اخیر روبهروست. پیش از محاصرهٔ انرژی، آن کشور روزانه حدود ۱۱۰هزار بشکه نفت مصرف میکرد که ۴۰هزار بشکهٔ آن در داخل کشور تولید و بقیه از کشورهایی مانند ونزوئلا و مکزیک و روسیه وارد میشد. از ژانویهٔ ۲۰۲۶ این عرضه عملاً متوقف شده است. فقط یک کشتی نفتکش روسی در سه ماه گذشته به بندرهای کوبا رسیده است که تقریباً یکسوم تقاضای سوخت ماهانه را تأمین میکند. نتیجه فاجعهبار است: شهرهای بزرگ در خاموشی و سکون، صنایع فلج، مواد غذایی کمیاب، و بیمارستانها مواجه با دشواری. خاموشی برق اکنون به امری عادی تبدیل شده است. با این حال، مردم کوبا و دولت آنها و حزب کمونیست تسلیم نمیشوند.
میگل دیاز-کانل، رئیسجمهور کوبا، در مصاحبهای مفصل با کریستن ولکر از شبکهٔ آمریکایی انبیسی روایت فروپاشی کوبا را رد کرد: “کدام کشور در جهان میتواند مانند کوبا ۶۷ سال تجاوز مداوم از سوی قدرتمندترین کشور جهان را تحمل کند، و پس از بیش از ۶۰ سال محاصره، و شش یا هفت سال محاصرهٔ تشدیدشدهٔ اخیر، و اکنون محاصرهٔ انرژی، سقوط نکند؟ ما سقوط نکردهایم.”
دیاز-کانل به نظام درمان همگانی کوبا، آموزش رایگان از دبستان تا دانشگاه، پیشرفت در زیستفناوری (بیوتکنولوژی)، و ایجاد جامعهای امن و عاری از قاچاق مواد مخدر و جرایم سازمانیافته اشاره کرد و گفت: “آنها در تلاشاند که روایتی از فروپاشی را به ما تحمیل کنند، در حالی که از طریق اعمال سیاست محاصرهٔ تهاجمی و نسلکشانه ما را بهسمت زندگی در وضعی پیچیده سوق میدهند.”
آماده برای دفاع از انقلاب
وقتی از دیاز-کانل پرسیده شد که آیا کوبا برای حملهٔ احتمالی آمریکا فعالانه آماده میشود، او صریح پاسخ داد: “بله، ما برای دفاع آماده میشویم.” او به سخنان آنتونیو ماسئو، قهرمان استقلال قرن نوزدهم، اشاره کرد و گفت: “او اگر در مبارزه کشته نشود، فقط خاک خونآلودش را جمع خواهد کرد.” دیاز-کانل افزود: “اگر اکنون به خیابان بروید و قسمت اول آن عبارت را به یک کودک، یا به یک فرد سالمند، یا به یک جوان کوبایی بگویید، آنها بیدرنگ آن جمله را کامل خواهند کرد. ما اینگونه تربیت شدهایم.”
او همچنین این تصور را رد کرد که برکناری او، که دولت ترامپ و بهویژه مارکو روبیو، وزیر امور خارجهٔ آمریکا، خواستار آناند، انقلاب را در هم خواهد شکست: “ما رهبری جمعی داریم که با وحدت، انسجام، وحدت ایدئولوژیک، و انضباط انقلابی مشخص میشود. برکناری یک نفر چیزی را حل نمیکند. صدها نفر قادر به پذیرش این مسئولیتاند.” او افزود: “ایالات متحد آمریکا نه میتواند تغییر را به ما تحمیل کند و نه میتواند آن را مطالبه کند. دولت آمریکا هیچ صلاحیت اخلاقی برای درخواست چیزی از کوبا ندارد.”
هدفهای دولت ترامپ در قبال کوبا همچنان مبهم باقی مانده است. در حالی که روبیو- که خود فرزند مهاجران کوبایی است- تمایلش را به «تغییر رژیم» کوبا نشان داده است، کاخ سفید ممکن است در پی هدفی “عملگرایانهتر” باشد: آزادسازی اقتصادی اجباری به نفع انحصارات و میلیاردرهای آمریکایی. بر اساس گزارشها، دولت آمریکا خواهان دسترسی به بخشهای انرژی، بندرها، گردشگری، و مخابرات کوبا، همراه با فعالیت شرکتهای خصوصی بزرگ، گشایش بانکی، و برچیدن شرکتهای دولتی کوباست.
«دستها از کوبا کوتاه!»
همبستگی بینالمللی با کوبا، که از اصول انترناسیونالیسم طبقهٔ کارگر است، همچنان در حال گسترش و تعمیق است. هفتهٔ اقدام فدراسیون جهانی اتحادیههای کارگری (WFTU) در همبستگی با کوبا بهتازگی به پایان رسید. اما این فدراسیون بینالمللی کارگری به سازماندهی و بسیج اعضا و اتحادیههای وابسته برای اعلام همبستگی با کارگران کوبایی ادامه خواهد داد.
کشورهایی مانند مکزیک، روسیه، چین، ویتنام، و اسپانیا نیز حمایتشان را از کوبا اعلام کردهاند. بیش از ۱۰۰ فعال اجتماعی، عضو اتحادیههای کارگری، و حتی شماری از اعضای پارلمان اروپا اخیراً با نیممیلیون یورو کمکهای انساندوستانه وارد هاوانا شدند. حزب کمونیست آمریکا نیز وارد عمل شده و خواستار پایان یافتن فوری محاصرهٔ جنایتکارانهٔ آمریکا و حذف کوبا از فهرست “کشورهای حامی تروریسم” شده است. در فراخوان روز کارگر این حزب آمده است: “دستها از کوبا کوتاه! نه به جنگ با ایران! بودجهٔ نظامی را کاهش دهید! به جنگهای بیپایان خاتمه دهید! امپریالیسم آمریکا باید شکست داده شود!”
این حزب گفت: “همان انحصارهایی که حقوق و مزدهای ما را پایین نگه میدارند و اتحادیههای ما را سرکوب میکنند در سطح جهان نیز فعالیت میکنند. آنها آگاهانه کارگران کشورهای دیگر را، از جمله در جنگها، در مقابل یکدیگر قرار میدهند تا سود خودشان را به حداکثر برسانند. مقاومت ما باید بازتاب همبستگی بینالمللی باشد.”
روز کارگر بهمثابهٔ تجلی مقاومت
شورای مرکزی کارگران کوبا (CTC) برای روز جهانی کارگر امسال به میراث خوزه مارتی، قهرمان استقلال کوبا، رهبر انقلابی فیدل کاسترو در صدمین سالروز تولدش، و ژنرال ارتش رائول کاسترو اشاره کرد. شورای مرکزی کارگران کوبا اعلام کرد: “ما از دوستان کوبا در سراسر جهان دعوت میکنیم که مانند هر سال در بزرگداشت روز جهانی کارگر با ما همراه باشند. ما پیشاپیش از آنها بهخاطر همبستگیشان و شجاعتشان برای همپیمان شدن با ما در سرنوشتمان در بحبوحهٔ تهدید نظامی واقعی سپاسگزاریم، تهدیدی که نهتنها ما را نمیترساند، بلکه موجب میشود که با خوشبینی و اطمینان به پیروزی دوباره این بیت باشکوه سرود ملیمان را تکرار کنیم: مردن برای میهن زندگی کردن است”.
دیاز-کانل نیز این جمله را تکرار کرد: “اگر زمانش فرا برسد، جنگی در خواهد گرفت، نبردی در خواهد گرفت. ما از خودمان دفاع خواهیم کرد، و اگر قرار باشد بمیریم، خواهیم مرد.” ولی او به گفتوگو نیز امیدوار بود. “آنچه مردم آمریکا و مردم کوبا شایستهاش هستند صلح است، صلحی که به ما امکان دهد فضایی از اعتماد، همکاری، تشریک مساعی، همبستگی، و تفاهم داشته باشیم. تحریم ها را بردارید و ببینید چه کاری از دستمان برمیآید.”
در آستانهٔ روز جهانی کارگر، کارگران کوبایی برای راهپیمایی آماده شدند، نه از روی ناچاری، بلکه با عزم راسخ. آنها تأکید میکنند که از میهن دفاع خواهد شد.
نوشتهٔ کامرون هریسون، نشریهٔ پیپلز وُرلد (دنیای مردم)، ۱۷ آوریل ۲۰۲۶ (۲۸ فروردین ۱۴۰۵)
به نقل از «نامۀ مردم» شمارۀ ۱۲۵۹، ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵