موج تازه‌ای از انفجارها، تهدیدهای متقابل و لفاظی‌های نظامی، بار دیگر فضای ملتهب منطقه کشمیر را زنده کرده است؛ جایی که تنها چند ماه پس از آتش‌بس شکننده، نشانه‌های بازگشت بحران و احتمال درگیری دوباره میان هند و پاکستان آشکار شده است.

به گزارش روز چهارشنبه ایرنا از کانال نیوز آسیا، مجموعه‌ای از حملات تروریستی، تنش‌های سیاسی، اظهارات تهدیدآمیز مقامات هند- پاکستان و فقدان گفت‌وگوهای مستقیم، احتمال شعله‌ور شدن دوباره درگیری میان این دهلی‌نو و اسلام‌آباد را افزایش داده است؛ ۲ کشوری که تنها ۶ ماه پیش تا مرز درگیری گسترده پیش رفتند. ولی ۲ انفجار مرگبار در دهلی و اسلام‌آباد طی ماه گذشته بار دیگر فضای امنیتی منطقه را ملتهب کرده است.

مقام‌های هندی پس از انفجار مرگبار ۱۹ آبان در منطقه اداری قلعه سرخ دهلی که دستکم ۱۵ کشته برجای گذاشت، اعلام کرد: عاملان این حمله از کشمیر تحت کنترل هند بوده‌اند و تنها یک روز بعد(۲۰ آبان)، یک بمبگذار انتحاری در نزدیکی ساختمان دادگاه اسلام‌آباد ۱۲ نفر را کشت و مقام‌های پاکستان چهار عضو گروه تحریک طالبان پاکستان (TTP) را بازداشت کردند.

اگرچه این ۲ حمله از نظر سازمانی به هم‌مرتبط نیستند اما یادآور افزایش تنش‌هایی هستند که در ماه اردیبهشت سال جاری به تبادل آتش سنگین میان ۲ کشور انجامید؛ هند در ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ چندین موضع در پاکستان و کشمیر تحت اداره اسلام‌آباد را هدف حملات موشکی قرار داد و پاکستان نیز با حملات متقابل پاسخ داد. سلسله حملات هوایی و توپخانه‌ای دو طرف تنها با اعلام آتش‌بسی در ۲۰ اردیبهشت پایان یافت؛ آتش‌بسی که دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا مدعی شد که وی آن را میانجیگری کرده است.

احتمال بازگشت «ماجراجویی نظامی» هند و پاکستان

مرکز پژوهشی «مطالعات امنیتی و پژوهشی» اسلام‌آباد اعلام کرده است که حملات تروریستی در تابستان گذشته افزایش یافته و بیشتر این حملات توسط تحریک طالبان پاکستان در منطقه شمال‌غربی و گروه‌های جدایی‌طلب بلوچ در جنوب‌غربی این کشور صورت گرفته است.

این نهاد تحقیقاتی افزود: این روند، بهانه‌ای برای برخی جریان‌های سیاسی هند در جریان انتخابات ایالتی «بیهار» فراهم کرد تا پاکستان را تهدیدی برای امنیت ملی این کشور معرفی کنند.

همچنین اوپندرا دویویدی فرمانده ارتش هند با افزایش لفاظی‌های نظامی و تهدیدآمیز میان ۲ کشور در میانه مهر گذشته هشدار داد که پاکستان اگر «تروریسم دولتی» را متوقف نکند، «از نقشه محو خواهد شد» و تنها چند روز بعد خواجه محمد آصف وزیر دفاع پاکستان خاطرنشان کرد که احتمال درگیری با دهلی‌نو هست و اسلام‌آباد «نتیجه‌ای بهتر از گذشته» خواهد گرفت.

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که ۲ کشور یکدیگر را به حمایت از گروه‌های تندرو متهم می‌کنند؛ اسلام‌آباد، دهلی‌نو را به حمایت از گروه‌های «تحریک طالبان» و «جدایی طلبان بلوچ» متهم می‌کند و هند هم پاکستان را به حمایت از گروه مسلح فعال در کشمیر متهم کرده است؛ گروهی که در حمله فروردین گذشته «پاهالگام» نقش داشت.

تنش میان فضای سیاسی ۲ کشور

همزمان با برگزاری انتخابات بیهار،حزب مردم هند(BJP) که راس ان نارندرا مودی نخست‌وزیر این کشور می‌باشد، تنش با پاکستان را یکی از محورهای بسیج سیاسی خود قرار داد و نقش پر رنگی در پیروزی در انتخابات آبان گذشته داشت.درمقابل هم ارتش پاکستان با هشدار درباره «ویرانی فاجعه‌بار» در صورت جنگ، تلاش دارد خود را به‌عنوان مدافع بی‌طرف حاکمیت ملی معرفی کند.

این درحالی است که یکی از نشانه‌های خطرناک کنونی، تنزل روابط دیپلماتیک است؛ بطوری که سفارتخانه‌های این ۲ کشور در دهلی و اسلام‌آباد کارکردی محدود و ارتباطات بسیار اندکی دارند.

درهمین راستا، تحلیلگران با بیان اینکه چندین عامل موجب «محرک‌های بالقوه درگیری جدید» شده‌اند، تاکید دارند که افزایش حملات مرزی گروه‌های تروریستی، احتمال درگیری در نقاط مورد اختلاف مانند «سِرکریک»، تعلیق «پیمان آب سند» از فرودین گذشته، یکی از جدیترین نقاط تنش است.

همچنین پاکستان بارها هشدار داده که هرگونه تلاش هند برای تغییر در مدیریت آب رودخانه‌ها «اعلان جنگ» تلقی خواهد شد و در حال حاضر، نشانی از تمایل دهلی‌نو برای بازگرداندن این پیمان دیده نمی‌شود.

از سوی دیگر، بازدارندگی هسته‌ای میان ۲ کشور نیز از اردیبهشت ۱۴۰۴ به این‌سو تضعیف شده است؛ افزایش جنگ‌های پهپادی، عملیات سایبری و نظارت لحظه‌ای باعث شده سرعت تصمیم‌گیری نظامی از سرعت دیپلماسی پیشی بگیرد.