همزمان با هشدارهای جدید سازمان جهانی هواشناسی (WMO) درباره احتمال بالای شکل گیری پدیده «ال نینو» در ماه های آینده، کارشناسان نسبت به پیامدهای گسترده این پدیده اقلیمی بر امنیت غذایی، منابع آب، تولید انرژی و رشد اقتصادی کشورهای آسیایی هشدار می دهند. آسیا که بخش عمده جمعیت جهان را در خود جای داده، از جمله مناطقی است که بیشترین آسیب پذیری را در برابر نوسانات اقلیمی ناشی از ال نینو دارد.
به گزارش روز شنبه گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا، سازمان جهانی هواشناسی (WMO) در تازه ترین گزارش خود اعلام کرده است که احتمال شکل گیری ال نینو در فاصله ژوئن تا اوت ۲۰۲۶ به ۸۰ درصد رسیده و احتمال تداوم آن تا پایان سال میلادی نیز بیش از ۹۰ درصد برآورد می شود. این سازمان هشدار داده است که ال نینو می تواند موجب افزایش دما، تشدید خشکسالی ها، سیلاب های شدید و اختلال در الگوهای بارشی در بسیاری از مناطق جهان شود.
ال نینو یکی از مهم ترین پدیده های اقلیمی جهان است که در نتیجه گرم شدن غیرعادی آب های بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام شکل می گیرد و بر الگوهای آب و هوایی مناطق مختلف جهان تاثیر می گذارد. به گفته سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، این پدیده معمولا هر دو تا هفت سال یک بار رخ می دهد و می تواند تاثیرات عمیقی بر کشاورزی، منابع آب و معیشت میلیون ها نفر بر جای بگذارد.
تهدیدی برای امنیت غذایی آسیا
کارشناسان معتقدند مهم ترین پیامد ال نینو برای آسیا، تهدید امنیت غذایی است. گزارش اخیر خبرگزاری رویترز نشان می دهد که نشانه های اولیه ال نینو هم اکنون موجب کاهش بارندگی در بخش هایی از جنوب و جنوب شرق آسیا شده و نگرانی ها درباره کاهش تولید برنج، گندم و روغن پالم را افزایش داده است. در برخی کشورهای منطقه نیز قیمت محصولات غذایی روند صعودی پیدا کرده است.
بر اساس ارزیابی FAO، ال نینو معمولا باعث کاهش بارش های موسمی در بخش هایی از جنوب آسیا و جنوب شرق آسیا می شود؛ موضوعی که می تواند تولید محصولات کشاورزی را با مخاطره روبرو کند. کشاورزان، دامداران و جوامع روستایی از نخستین گروه هایی هستند که آثار این پدیده را تجربه می کنند.
همچنین گزارش مشترک FAO و WMO درباره گرمای شدید و کشاورزی هشدار می دهد که افزایش دما و خشکسالی می تواند بهره وری مزارع، دامداری ها و شیلات را کاهش داده و امنیت غذایی میلیون ها نفر را تهدید کند.
فشار بر منابع آب و انرژی
منابع آب نیز از دیگر بخش هایی هستند که تحت تاثیر ال نینو قرار می گیرند. سازمان جهانی هواشناسی تاکید کرده است که تغییر الگوهای بارش می تواند در برخی مناطق آسیا موجب کمبود آب و در برخی مناطق دیگر موجب سیلاب های شدید شود. به طور سنتی، بخش هایی از آسیای جنوبی و جنوب شرق آسیا در دوره های ال نینو با کاهش بارش و خشکسالی مواجه می شوند، در حالی که برخی مناطق آسیای مرکزی با بارندگی های فراتر از حد معمول، سیلاب و رانش زمین روبرو خواهند شد.
این وضعیت می تواند تولید برق آبی، تامین آب شرب و فعالیت های صنعتی را نیز تحت تاثیر قرار دهد. سازمان ملل متحد هشدار داده است که پیامدهای ال نینو تنها به کشاورزی محدود نمی شود و زنجیره های تامین، تجارت، انرژی و منابع آب را نیز متاثر خواهد کرد.
تبعات اقتصادی برای اقتصادهای آسیایی
اقتصاددانان معتقدند تداوم ال نینو می تواند رشد اقتصادی کشورهای آسیایی را نیز تحت فشار قرار دهد. بسیاری از اقتصادهای منطقه به بخش های وابسته به طبیعت از جمله کشاورزی، شیلات، گردشگری و انرژی متکی هستند. بانک توسعه آسیایی (ADB) در گزارش های خود تاکید کرده است که بخش بزرگی از تولید ناخالص داخلی آسیا به منابع طبیعی و شرایط اقلیمی وابسته است و هرگونه اختلال اقلیمی می تواند آثار اقتصادی گسترده ای به همراه داشته باشد.
رویترز نیز گزارش داده است که همزمان با شکل گیری ال نینو، نگرانی ها درباره کاهش تولید محصولات کشاورزی و افزایش هزینه های تولید موجب رشد قیمت برخی کالاهای اساسی در بازارهای جهانی شده است؛ موضوعی که می تواند فشار تورمی بیشتری بر اقتصادهای واردکننده مواد غذایی در آسیا وارد کند.
نیاز به آمادگی و هشدار زودهنگام
سازمان جهانی هواشناسی از دولت ها خواسته است از فرصت پیش رو برای تقویت سامانه های هشدار زودهنگام و برنامه ریزی برای مقابله با آثار احتمالی ال نینو استفاده کنند. این سازمان تاکید دارد که اگرچه زمان دقیق و شدت نهایی این پدیده هنوز با عدم قطعیت هایی همراه است، اما شواهد موجود نشان می دهد که آسیا باید خود را برای ماه هایی دشوار از نظر اقلیمی آماده کند.
در مجموع، کارشناسان بر این باورند که ال نینو در سال ۲۰۲۶ تنها یک پدیده آب و هوایی نیست، بلکه آزمونی جدی برای تاب آوری اقتصادی، امنیت غذایی و مدیریت منابع طبیعی در آسیا محسوب می شود. از هند و بنگلادش گرفته تا کشورهای جنوب شرق آسیا، چین، آسیای مرکزی و اقیانوسیه، بسیاری از دولت ها ناگزیر خواهند بود برای کاهش آثار این پدیده و حفاظت از معیشت میلیون ها نفر، تدابیر پیشگیرانه و برنامه های سازگاری اقلیمی را با سرعت بیشتری اجرا کنند
