تحولات اخیر در ایران، بار دیگر خاورمیانه را در کانون توجه افکار عمومی بین‌المللی قرار داده است.

به گزارش CGTN : وانگ یی وزیر امور خارجه چین ۱۵ ژانویه در تماس تلفنی با عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، اظهار داشت که چین با استفاده یا تهدید به استفاده از زور در روابط بین‌الملل، با تحمیل اراده یک کشور بر سایر کشورها و با بازگشت جهان به “قانون جنگل” مخالف است. در همان روز، سون لی، کاردار موقت هیئت دائمی چین در سازمان ملل، در جلسه علنی شورای امنیت در خصوص اوضاع خاورمیانه اظهار داشت که چین از حفظ حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی ایران حمایت می‌کند و از ایالات متحده می‌خواهد تا به اهداف و اصول منشور سازمان ملل پایبند باشد و وسواس خود را در مورد زور کنار بگذارد. این موارد تنها مواضع چین نیستند، بلکه با خواسته های مشترک کشورهای منطقه و جامعه بین‌المللی برای حفظ صلح و ثبات همخوانی دارند.

شایان ذکر است که چندین کشور منطقه، از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی، علناً از ایالات متحده خواسته‌اند که خویشتنداری کند و هشدار داده‌اند که اقدام نظامی می‌تواند «عواقب بی‌سابقه» داشته باشد. عربستان سعودی حتی صریحاً اعلام کرده است که به ارتش آمریکا اجازه نخواهد داد از خاک این کشور برای حمله به ایران استفاده کند. این موارد نشان می‌دهد که کشورهای خاورمیانه عموماً اذعان دارند که امنیت یک کشور را نمی‌توان بر پایه تضعیف امنیت کشورهای دیگر بنا کرد و بی‌ثباتی ناشی از درگیری در نهایت به منافع همه ملت‌ها آسیب خواهد رساند.

تهدید نظامی ایالات متحده علیه ایران، ادامه‌ طرز فکر سلطه‌جویانه‌ دیرینه‌ این کشور است. از سال ۱۹۷۹، ایالات متحده پیوسته سیاست سرکوب علیه ایران را دنبال کرده و تلاش کرده تا این کشور را از طریق تحریم‌ها، براندازی و حتی توسل به زور تضعیف کند. با این حال، تجربیات تاریخی نشان می‌دهد که ایمان کورکورانه به زور اغلب منجر به واکنش شدید می‌شود. حمله‌ نظامی ایالات متحده به ایران می‌تواند مجموعه‌ای از واکنش‌های زنجیره‌ای را ایجاد کند: ایران ممکن است اقداماتی مانند بستن تنگه هرمز، حمله موشکی به اسرائیل و اقدامات تلافی‌جویانه علیه پایگاه‌های نظامی ایالات متحده انجام دهد که منجر به وخامت شدید اوضاع امنیتی در منطقه می‌شود.

از سوی دیگر، خود ایالات متحده نیز با یک معضل استراتژیک روبرو خواهد شد. استراتژی جدید امنیت ملی آمریکا به تازگی «خلاص شدن از مشکلات خاورمیانه» را مطرح کرده است. اگر در این زمان اقدام نظامی علیه ایران انجام دهد، به منزله‌ تکرار اشتباهات جنگ‌های افغانستان و عراق خواهد بود و ایالات متحده را در یک مخمصه طولانی مدت دیگر فرو خواهد برد. سیاست‌های داخلی در ایالات متحده نیز گسترش اقدام نظامی را محدود می‌کند. دو حزب در کنگره در مورد اقدام نظامی اختلاف نظر دارند و سیستم متحد آنها به دلیل مخالفت کشورهای منطقه تحت فشار است.

در حال حاضر، مردم خاورمیانه تمایل بی‌سابقه‌ به صلح و توسعه دارند. اکثریت قریب به اتفاق کشورهای خاورمیانه با دخالت خارجی مخالفند و از ایجاد یک معماری امنیتی مستقل توسط کشورهای منطقه حمایت می‌کنند. اخبار اخیر نشان می‌دهد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تصمیم خود را در مورد حمله نظامی به ایران به تعویق انداخته است. وضعیت فعلی هنوز فضای برگشت به مسیر عادی را فراهم می‌کند و کانال‌های ارتباطی بین ایالات متحده و ایران کاملاً بسته نشده است. جامعه بین‌المللی باید با همکاری یکدیگر فضایی برای تلاش‌های دیپلماتیک ایجاد کند و نه اینکه اقداماتی را در پیش بگیرد که می‌تواند منجر به تشدید رویارویی شود. وانگ یی در گفتگو با همتای ایرانی خود  اظهار داشت که امیدوار است همه طرف‌ها صلح را گرامی بدارند، خویشتنداری کنند و اختلافات را از طریق گفتگو حل کنند و چین مایل است در این زمینه نقش سازنده‌ ایفا کند.سازمان همکاری شانگهای با صدور بیانیه‌ای درباره وضعیت ایران، ضمن ابراز نگرانی از رویدادهای غم‌انگیز اخیر در این کشور،خواستار حل‌و‌فصل مسالمت‌آمیز وضعیت کنونی از طریق ابزارهای سیاسی-دیپلماتیک است.  

در درازمدت، ثبات و رفاه در خاورمیانه به یک معماری امنیتی منطقه‌ای مبتنی بر احترام به حاکمیت و مشورت برابر بستگی دارد. تاریخ بارها ثابت کرده است که تکیه بر زور، اعمال فشار بدون قید و شرط و مداخله خودسرانه، تنها باعث ایجاد درگیری و نفرت بیشتر می‌شود. هیچ کشوری حق ندارد سرنوشت کشور دیگر را تعیین کند و هر اقدامی که قوانین بین‌المللی را نادیده بگیرد، غیرقابل قبول است. انتخاب‌های فعلی جامعه بین‌المللی بر مسیر آینده خاورمیانه تأثیر عمیق خواهد گذاشت. ایجاد مشترک یک چارچوب صلح پایدار نه تنها خواسته مشترک مردم منطقه، بلکه در راستای منافع مشترک همه کشورهای جهان است.