شهر زیبای هاوانا پایتخت کوبای سوسیالیستی در روزهای پایانی ماه نوامبر و اوایل دسامبر امسال (۲۰۲۵/آبانماه ۱۴۰۴) میزبان زنان مبارز دمکراتی از چهارگوشه جهان بود. این زنان مبارز دمکرات برای گرامیداشت هشتادمین سالگرد پایهگذاری “فدراسیون دموکراتیک جهانی زنان”، فدراسیونی که از بزرگترین و قدیمی ترین نهادهای بینالمللی زنان بوده است در هاوانا گردهم آمده بودند.
بیش از ۱۰۰ نماینده زن از سراسر جهان بهنمایندگی از سازمانهای مترقی و چپ با همبستگیای بینظیر سالگرد این رویداد تاریخی را گرامی داشتند. آنان بر مبارزه در راه صلح، رفاه و توسعهٔ پایدار، برابری، عدالت اجتماعی و اقتصادی، حفظ محیط زیست و ضد جنگهای امپریالیستی یعنی آرمان های والای فدراسیون تأکید ورزیدند.نمایندگان همبستگی بینالمللیشان را در مبارزه علیه هرگونه سرکوب و خشونت همبستگی ابراز کردند و بر سر مبارزه با نظامیگری، جنگافروزیها، و ایجاد تنشهای منطقهای و جهانی از جمله در حوضهٔ کارائیب هم پیمان شدند.
هشتاد سال پیش ( ۲ دسامبر ۱۹۴۵/اول آذرماه ۱۳۲۴) پس از خاموش شدن شعلههای آتش خانمانسوز جنگ دوم جهانی و پیروزی بر فاشیسم، پیروزیای که نیروهای کمونیست، چپ، ترقیخواه، و بهویژه زنان، در آن نقش عمده داشتند، ۸۵۰ نمایندهٔ زن پیکارگران صلح و عدالت اجتماعی از سراسر جهان گردهم آمدند تا برای مبارزهای متحد بهخاطر برابری و رفع تبعیض و جهانی عاری از جنگ ساختاری شایسته بر پا کنند. به این ترتیب ساختار “فدراسیون دموکراتیک جهانی زنان” شکل گرفت و در بالا بردن آگاهی جنسیتی و برابری حقوق زن و مرد و تلاش برای حفظ صلح در سراسر جهان تا کنون نقشی موثر داشته است.
مبارزه جنبش جهانی زنان و همچنین کنفرانسهای جهانی زنان که از سال ۱۹۷۵/ ۱۳۵۴ (سال جهانی زن) برگزار شد و اسناد مصوبه این کنفرانسها- از جمله اسناد چهارمین کنفرانس جهانی زنان در پکن و بهویژه تصویب کارپایهٔ عمل پکن “اقدام برای برابری، توسعه و صلح” در ۱۲ عرصهٔ بحرانی پیشِ رویِ زنان جهان – دستاوردهایی فراوان و چشمگیر در جهان به همراه داشت که به بالا بردن سطح آگاهی به اهمیت توجه به حقوق زنان، بهبود نسبی وضعیت سیاسی و اقتصادی و اجتماعی زنان در بسیاری از نقاط جهان انجامید. اما نابرابری و تبعیض، جنگها و کابوسهای آن، در بدریها و مهاجرتهای ناخواسته، کشتارها و نسلکُشیهای بیسابقه، بشریت را رها نساخته است و جهان همچنان از یک سو جنگ افروزی و حملههای وحشیانهٔ امپریالیسم برای کنترل منابع انرژی و همزمان از سوی دیگر رشد بیسابقهٔ نوفاشیسم در جهان را شاهد است. جنگهای تجاوزکارانه ای که در خدمت منافع امپریالیسم و صنایع نظامیاند و بار سنگین هزینههایش بر دوش طبقهٔ کارگر و زحمتکشان جهان قرار دارد. نمایندگان زن از سراسر جهان که در این بزرگداشت گردهم آمدند ضمن تأکید بر واقعیتهای دردناکی که در سطرهای بالا به آنها اشاره شد، متفقالقول بودند که جنگها و ٰسیاستهای رژیمهای ارتجاعی علاوه بر تخریب منابع طبیعی و انسانی، برای زنان و آیندهسازان جهان یعنی کودکان پیامدهایی ویرانگر بههمراه دارند. کشتار مردم فلسطین توسط رژیم جنایتکار اسراییل، فاجعهٔ انسانی جنگ داخلی سودان، و خطرهای جدی آغاز جنگی جدید در دریای کاراییب توسط امپریالیسم آمریکا علیه مردم ونزوئلا نمونههایی آشکار از ماهیت تجاورکارانهٔ امپریالیسم جهانی به سرکردگی امپریالیسم آمریکا و متحدان منطقهای و بینالمللیاش در گوشهوکنار جهان است. آنها با زیر پا گذاشتن خشن همهٔ حقوق و موازین بینالمللی جنگ و کشتار را به مردم تحمیل کردهاند. بر این اساس گسترش و تقویت “جنبش صلح” در نقاط مختلف جهان و نقش نیروهای مترقی و چپ و بهویژه جایگاه جنبش جهانی زنان و فدراسیون در راه دستیابی به صلحی پایدار امر حیاتی و ضروری بشریت شده است. برگزاری مراسم باشکوه گرامیداشت سالگرد هشتادمین سال پایهگذاری “فدراسیون دموکراتیک جهانی زنان” با سخنرانی و خوشآمدگوئی “لورنا پنا مندوزا”- رئیس “فدراسیون دموکراتیک جهانی زنان”- آغاز گردید. برنامه با نمایش هنرمندانه گروهی از کودکان و نوجوانان کوبایی ادامه یافت. آنان با دکلمه اشعاری نمادین و پرمعنا و زیبا برای سالگرد فدراسیون و نیز حفظ صلح در کره خاکیمان، همهٔ انسانهای مترقی و آزاده از جمله زنان شرکت کننده در مراسم را به انجام یکی از وظیفههای اساسیشان یعنی تلاش برای حفظ صلح فراخواندند. این مراسم با شکوه همچنین به نمایشی از همبستگی با مبارزات قهرمانانه مردم فلسطین و حمایت بیدریغ از مبارزات دلاورانه آنان برای دستیابی به کشور مستقل فلسطینی مبدل گردید. شور و شوق نمایندگان و بهویژه دست زدنها و تشویق فراوان نمایندگان فلسطینی در جشن افتتاحیه در کنار رقص جمعی نمایندگان در این مراسم با شکوه، یکی از صحنههای پرشور و بهیاد ماندنی مراسم هشتاد سالگی بنیانگذاری فدراسیون دمکراتیک جهانی زنان را به نمایش گذاشت، صحنههایی که بیانگر همدلی و همبستگی بی نظیر مبارزاتی شرکت کنندگان دراین مراسم بود.
سخنرانیهای نمایندگان درباره عرصههای کلیدی و چالشبرانگیز از جمله بحران سرمایهداری و اثرهای مخرب آن بر وضعیت زنان، درباره تحریمها و صدمات واردهٔ آن بر زندگی تودهها، و سوءِتغذیه ناشی از تحریمهای ظالمانه و مرگومیر نوزادان (کوبا)، جنگ اقتصادی علیه کشورهای غیرهمسو با امپریالیسم و بهویژه درباره تجربیات و شیوههای مبارزاتی زنان در جامعههای مختلف، ارزیابی تلاشها و فعالیتهای انجام شده نمایندگان در گزارشهای ملی و منطقهای، نقش نسل جوان در مبارزهٔ پیشِ رو، از زمره نکتههای برجسته در سخنرانیها و گزارشهای نمایندگان شرکت کننده در این همایش بود. از دیگر موارد توجهبرانگیز این همایش به حضور نسبتاً چشمگیر نسل جوان، بهویژه سخنرانی و حضور پرشور و فعال دختران جوان اهل برخی از کشورهای آمریکای لاتین (کلمبیا و السالوادور) و نیز سخنان تأثیرگذار نمایندگان فلسطین و سودان- زنانی مبارز که از جنگ خانمانسوز و امپریالیسم، از خواستها و رنج بیشمار مردمان میهنشان و آن چه بر سرزمین آنان رفته و میرود میتوان نام برد.
“فدراسیون زنان کوبا”- با وجود تمام مشکلاتی که نتیجه تحریمهای ظالمانه امپریالیسم آمریکا علیه مردم قهرمان کوبا است- توانست مراسم هشتادسالگی فدراسیون را بهنحوی شایسته سازمان داده و برگزار کند و امکان دیدار و انجام گفتگوهایی مفید در زمینههای گوناگون یاد شده بهویژه معضلهای جهانشمول زنان را فراهم سازد که بهدرستی مورد تشویق و استقبال نمایندگان قرار گرفت. در روز پایانی مراسم شرکت کنندگان پیشنهادها و راهکارهایی برای برنامهریزی و تدارک کنگره آتی فدراسیون دموکراتیک جهانی زنان که سال آینده برگزار خواهد شد ارائه دادند. در جوار برنامههای رسمی کنفرانس، میزبانان کوبایی برنامه دیدار از نمایشگاهایی را تدارک دیده بودند که تاریخ مبارزه قهرمانانه انقلابیون کوبا و مردم این سرزمین علیه توطههای امپرالیسم آمریکا را به نمایش میگذاشتند و نمایندگان را باجزییات آن آشنا میکردند.
حضور و شرکت فعال نمایندگان “تشکیلات دموکراتیک زنان ایران” در این جشن باشکوه، از جمله ارائه و پخش تعداد کثیری از بولتن ویژه تشکیلات دمکراتیک زنان ایران بهزبانهای انگلیسی و اسپانیایی در بین شرکت کنندگان و نیز ارائه پیشنهادهایی سازنده در تنظیم اسناد و قطعنامه پایانی آن مورد استقبال و توجه خاص حاضران قرار گرفت. آنان دربارهٔ مبارزات پیگیر زنان در ایران ضمن دادن گزارشی کوتاه و نیز مصاحبهای با روزنامه ارگان فدراسیون کوبا در جلب حمایت حاضران از مبارزه مردم میهن ما تأثیری مثبت و سازنده بجا گذاشتند. در روز پایانی جشن تقدیر نامه هایی به برخی از سازمان های زنان در کشورهای مختلف که سازمانهای پیشرو و به ویژه رهبران آنها – از ایران زنده یاد مریم فیروز- در پایه گذاری فدراسیون و ارتقای آن نقشی مؤثر داشتند اهدا گردید. این برنامه با نمایش فیلمی از زندگینامه دهها زن مبارز و شجاعی که از پیشگامان جنبش جهانی زنان بودند (زنان مبارزی مانند: “فریدا براون”، “تینا مودوتی”، “مریم فیروز”، “ادا گوبه تی”، و جز اینان) و در تقویت و ارتقای کمی و کیفی فدراسیون نقشی مؤثر داشتند همراه گردید که با کف زدن ممتد حاضران- بهویژه پس از خواندن زندگینامه فشرده رفیق مریم فیروز در این بخش از برنامه پایانی جشن- از آن استقبال گردید.
چکیدهٔ زندگینامه رفیق مریم فیروز که در جلسه روز پایانی همزمان با نمایش ویدیویی از زندگینامه زنان پیشرو جهان قرائت گردید به قرار زیر است:
“مریم فیروز (۱۹۱۳- ۲۰۰۸/ ۱۲۹۲- ۱۳۸۷)، مبارز برجسته جنبش زنان ایران و یکی از بنیانگذاران و مسئول “سازمان زنان ایران” بود، سازمانی که پس از بنیانگذاری “فدراسیون دموکراتیک جهانی زنان” به”تشکیلات دموکراتیک زنان ایران” تغییر نام داد. مریم فیروز ابتدا بهخاطر مبارزات پیگیرش توسط رژیم ارتجاعی محمدرضا شاه به اعدام محکوم گردید و درنتیجه مجبور به مهاجرت و زندگی در تبعید شد و تنها بعد از انقلاب مردمی ۱۹۷۹/۱۳۵۷ توانست به ایران بازگردد و مبارزه خود را در میهن ادامه دهد. با خیانت رهبران جمهوری اسلامی به اهداف مردمی انقلاب ایران و با استقرار رژیم ارتجاعی زنستیز مبتنی بر اسلام سیاسی، او بار دیگر به همراه هزاران فعال کمونیست و چپ دستگیر و شکنجه گردید. بسیاری از دستگیرشدگان و شکنجهشدگان در سال ۱۹۸۸ / ۱۳۶۷ اعدام شدند. او نیز توسط رژیم جمهوری اسلامی مورد شکنجههای وحشیانه قرار گرفت تا از باورهای مترقی و انسانی خود دست بردارد. مریم فیروز تا زمان مرگ (در سال ۲۰۰۸/۱۳۸۷) در حصر خانگی بسر میبرد و زیر نظر نیروهای امنیتی رژیم قرار داشت. او در زمرهٔ بنیانگذاران “فدراسیون جهانی زنان” و از همراهان اولیهٔ آن بود و تشکیلات زیر مسئولیت او در تدوین و تصویب قطعنامههای فدراسیون نقشی مؤثر داشت. در آن سالها تهیه گزارشهایی توسط زنان برجسته تودهای و تشکیلات زنان برای فدراسیون در مورد وضعیت وخیم زنان در میهن ما و بی حقی کامل آنان، و همچنین در مورد وضعیت کودکان کار و ازدواج کودکان، تلاش برای دستیابی به حقوق اولیه زنان مانند حق سوادآموزی، حق رأی، و مبارزه علیه نابرابریها و استثمار وحشیانه زنان، بهویژه مبارزات ضد فاشیستی و ضد جنگ در سالهای پس از جنگ جهانی و تأثیر آن در منطقه، “تشکیلات دموکراتیک زنان” را به سازمانی تأثیرگذار در مبارزه زنان در منطقه تبدیل کرده بود. مریم فیروز همچنین عضو کمیتهٔ مرکزی حزب تودهٔ ایران بود.”
تشکیلات دمکراتیک زنان ایران تلاش میکند تا در آینده اسناد مکتوب و قطعنامهٔ پایانی جشن باشکوه هشتادمین سالگرد پایهگذاری “فدراسیون دموکراتیک جهانی زنان” را اطلاع رسانی کند.
به نقل از «نامۀ مردم» شمارۀ ۱۲۵۰، ۸ دی ۱۴۰۴