احمد حمادی، کارشناس اقتصادی عراقی هشدار می‌دهد که «عراق از تصمیم‌های جدید رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر لغو معافیت از تحریم‌های ایران آسیب زیادی خواهد دید و موضوع ممکن است به لغو تفاهم‌نامه گازی ختم نشود، بلکه به جابه‌جایی سیستم پولی به‌ویژه سازوکار فروش با دلار کشیده شود».

به گزارش ایرنا، دولت جدید ایالات متحده معافیت اعطا شده به عراق برای واردات برق و گاز از ایران را لغو و این اقدام را به عنوان بخشی از تحریم‌های جدید علیه تهران اعلام کرده است. این تصمیم نشان‌دهنده تشدید فشارهای ایالات متحده بر ایران است و به عراق فشار می‌آورد تا وابستگی خود به انرژی ایران را کاهش دهد.

روزنامه الاخبار لبنان در گزارشی به این موضوع پرداخته است: تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برای لغو معافیت واردات برق و گاز از ایران به عراق، به عنوان بخشی از بسته جدید تحریم‌ها علیه ایران، نگرانی گسترده‌ای را در میان مقامات عراقی برانگیخته است، زیرا این امر نشان دهنده تحریم بغداد است که از بحران مزمن برق رنج می‌برد و جایگزینی برای گاز ایران ندارد.

دستور جدید ترامپ و بیم از تعمیق بحران بی‌برقی در عراق

محمد شیاع السودانی، نخست وزیر عراق از دولت آمریکا خواست تا زمانی که راه حل های جایگزین برای واردات گاز پیدا نشود، به معافیت کشورش از این تحریم‌ها ادامه دهد. وی در یک مصاحبه تلویزیونی تاکید کرد که «عراق چشم انداز روشنی برای سال ۲۰۲۸ دارد که واردات گاز در آن سال به پایان می رسد و استقلال این کشور در حوزه انرژی تامین خواهدشد. ما نیاز داریم که این استثناء در این دوره ادامه یابد». نخست وزیر عراق همچنین خاطرنشان کرد: عراق برای تامین نیازهایش فرآیند پیوند انرژی با کشورهای همسایه را آغاز کرده و این بخشی از مفهوم همگرایی است که ما با برادران خود به دنبال آن هستیم».

عراق بیش از یک دهه است که برای بهره برداری از نیروگاه های خود به گاز ایران متکی است، به ویژه در اوج تابستان که معمولاً به دلیل کمبود گاز و قطعی برق برای ساعات طولانی یا حتی چند روز شاهد اعتراضات مردمی است. طی ماه‌های گذشته، عراق بیش از ۵۵۰۰ مگاوات برق را در نتیجه توقف کامل گاز ایران از دست داده است، در حالی که دولت نتوانسته این کمبود را جبران کند که منجر به کاهش ساعت برق در اکثر شهرهای کشور شده است.

یکی از اعضای کمیسیون انرژی مجلس عراق تایید می‌کند که «عراق پولی برای تأمین هزینه‌های واردات گاز برای بهره‌برداری از برق ندارد». وی در گفت‌وگو با «الاخبار» لبنان هشدار داد که کشور به سمت بحران برق می‌رود که از سال ۲۰۰۳ تاکنون شاهد آن نبوده و دلیل آن نیز محاصره ایران توسط ترامپ و فشار بر آن با عدم پرداخت پولی است که از عراق برای خرید گاز ارسال می‌شود که ممکن است سالانه بیش از ۱۰ میلیارد دلار باشد.

کشورهای خلیج‌فارس جایگزین ایران می‌شوند؟

در مقابل، عادل کریم، معاون وزیر برق با بیان اینکه این وزارتخانه «برنامه جامعی برای تأمین انرژی در تابستان دارد و هیچ نگرانی در این زمینه نداریم»، به «الاخبار» گفت: «شبکه ارتباط برق با کشورهای حوزه خلیج فارس به مراحل پیشرفته رسیده است و ممکن است در آینده کشور را از بحران برق نجات دهد».

وی افزود: ایران به عراق قول داده است که در فصل تابستان به منظور تامین بیشترین ساعات کار، علاوه بر جلسات و هماهنگی مستقیم با وزارت نفت عراق برای گنجاندن سهام کافی برای تجهیز تمامی جایگاه‌هایمان، به میزان کافی گاز در اختیار این کشور قرار دهد. دولت توجه زیادی به این پرونده داشته و برنامه‌های جامع و پیشگیرانه‌ای را برای مقابله با بحران تدوین کرده است و علاوه بر علاقه به تنوع بخشیدن به منابع گازی و انعقاد قراردادهای مهم با کشورهای اروپایی و منطقه در خصوص گاز همراه و مصارف آن است.

در همین راستا، احمد موسی، سخنگوی وزارت برق در بیانیه‌ای مطبوعاتی گفت: این وزارتخانه برای تامین گاز با دولت ترکمنستان توافق دارد و ما به‌طور فشرده با بانک تجارت عراق کار می‌کنیم تا از تکمیل مراحل مالی مربوط به گشایش اعتبارات و انتقال وجه به طرف ترکمنستانی اطمینان حاصل کنیم. وی افزود: پس از دریافت پول، منتظر پمپاژ گاز هستیم تا حدود ۵۰ درصد نیاز نیروگاه های وابسته به گاز را تامین کنیم.

با این حال احمد حمادی، کارشناس اقتصادی عراقی هشدار می‌دهد که «عراق از تصمیم‌های جدید رئیس‌جمهور آمریکا آسیب زیادی خواهد دید و موضوع ممکن است به لغو تفاهم‌نامه گازی ختم نشود، بلکه به جابه‌جایی پول به‌ویژه جایگزینی سازوکار خرید و فروش با دلار کشیده شود».

وی با بیان اینکه آسیب به هر دو کشور وارد خواهد شد، تاکید کرد که این آسیب تا حد زیادی متوجه عراق است و در صورت بازگشت بحران برق در تابستان و بروز اعتراضات ممکن است دولت فعلی را تهدید کند.

وی افزود: عراق در تنوع بخشیدن به منابع انرژی تعلل به خرج داده است، حتی حرکت به سمت اردن، کویت، کشورهای خلیج فارس و ترکمنستان ممکن است به کل بحران حاکم بر این کشور پایان ندهد، بلکه این کشور بی ثبات خواهد ماند و ایالات متحده فشار خود را بر عراق برای قطع روابط خود با همه کشورهای خارج از اتحاد خود مانند ایران، چین و روسیه تشدید خواهد کرد.