ایران برای صدور نفت خود از دو امکان برخوردار است که کنترل بر آن‌ها ساده نیست. حمل زمینی نفت به کشورهای همسایه و فروش بر روی آب. به باور کارشناسان ناظر بر حمل و نقل دریایی نفت، میزان فروش بر روی آب افزایش یافته است.

روز دوشنبه ۱۴ آبان (۵ نوامبر) رسما دور جدید تحریم‌های ایران آغاز می‌شود. در چنین شرایطی، اخباری مربوط به افزایش تحرک نفتکش‌ها در آب‌های خلیج فارس منتشر شده است.

خبرگزاری فرانسه روز شنبه ۱۲ آبان با انتشار گزارشی از فعالیت‌های یک موسسه نظارت بر حمل و نقل دریایی نفت در سوئد خبر می‌دهد. این موسسه با رصد کردن نفتکش‌ها بر میزان نقل و انتقال نفت نظارت می‌کند. گزارشی که از سوی دفتر مرکزی این موسسه در استکهلم منتشر شده خبر مربوط به نقل و انتقال “سیاه” نفت از سوی ایران را تایید می‌کند.

پیش از این، گفته شده بود که نفتکش‌های ایران برای دور زدن امکان کنترل راداری، سامانه‌های مسیریاب خود را خاموش می‌کنند. از این رو ثبت تردد این نفتکش‌ها بسیار دشوار می‌شود.

مسئولان موسسه نظارت بر حمل و نقل دریایی نفت به خبرنگاران گفته‌اند که تنها راه کنترل و نظارت بر تردد نفتکش‌ها، بررسی و ارزیابی تصویرهای ماهواره‌ای است.

دشواری‌های محاسبه

کنترل و رصد تردد نفتکش‌ها از طریق تصویرهای ماهواره‌ای با دقت بیشتری نسبت به پیش اعمال می‌شود. حتی از ارزیابی روزانه تصویرهای ماهواره‌ای سخن در بین است.

به‌رغم داشتن این تصویرها، محاسبه دقیق میزان فروش نفت ایران ممکن نیست. از یکسو، میزان محموله نفتی هر نفتکش روشن نیست و از سوی دیگر، رصد کردن تردد نفتکش‌ها تنها می‌تواند امکان تخمین میزان نفت حمل شده را فراهم کند. به سخن دیگر، حمل نفت هنوز به معنی فروش نفت نیست.

سمیر مدنی، یکی از بنیاندگذاران موسسه یاد شده در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فرانسه از تشدید تحرکات نفتکش‌ها ظرف ۱۰ روز گذشته خبر داده است. لیزا وارد، یکی دیگر از مسئولان این موسسه در عین حال تاکید کرده است که نظارت بر تردد نفتکش‌ها به طور جدی ادامه خواهد یافت.

امید ایران به تداوم فروش نفت

خبرگزاری فرانسه در ادامه گزارش خود از امید حکومت ایران به ادامه فروش نفت پس از ۵ نوامبر سخن گفته است. این در حالی است که به باور جول هانکوک، یکی از تحلیل‌گران شرکت “ناتیکسیس”، تلاش ایران برای فروش نفت بر روی آب به معنی آن نیست که ایران از این طریق بتواند میزان زیادی نفت بفروشد.

به باور او، حمل نفت از این طریق، هنوز به معنی امکان فروش نفت نیست. این احتمال وجود دارد که ایران از این طریق نفت خود را در مخازنی در آسیا و از جمله در چین ذخیره کند و آنگاه به دنبال مشتری بگردد.

گرچه آمریکا برای هشت کشور معافیت از مجازات پیش بینی کرده، اما از آن‌ها خواسته است تا میزان واردات نفت خود از ایران را به‌شدت کاهش دهند. بر اساس اخبار منتشر شده، میانگین صادرات روزانه نفت ایران در ماه اکتبر حدود یک و نیم میلیون بشکه بوده که نسبت به ماه سپتامبر کاهشی آشکار داشته است. میزان صادرات نفت ایران در ماه سپتامبر بیش از دو و نیم میلیون بشکه در روز اعلام شده است.