پس از درگیری لفظی تند میان دونالد ترامپ و دمیتری مدودف معاون شورای امنیت روسیه، رئیس‌جمهور آمریکا دستور جابه‌جایی دو زیردریایی هسته‌ای را صادر کرد؛ این اقدام، همزمان با بن‌بست در مذاکرات صلح اوکراین، زنگ خطر را در روابط پرتنش واشنگتن و مسکو به صدا درآورده است.

به گزارش روز شنبه ایرنا از الجزیره، دونالد ترامپ دستور داده است دو زیردریایی هسته‌ای آمریکا به «مناطق مناسب» در ارتباط با روسیه منتقل شوند؛ اقدامی که پس از تشدید اختلافات لفظی با مدودف رئیس‌جمهور پیشین روسیه و در واکنش به توقف در مذاکرات صلح میان کی‌یف و مسکو صورت گرفته است.

روز جمعه، ترامپ و مدودف در شبکه‌های اجتماعی به تبادل جملاتی تند پرداختند. پیش‌تر، ترامپ در ضرب‌الاجلی خطاب به روسیه گفته بود اگر تا جمعه آینده، با آتش‌بس موافقت نکند، بسته‌ای از تحریم‌های اقتصادی را اعمال خواهد کرد.

در واکنش، مدودف در شبکه‌های اجتماعی نوشت که تهدید ترامپ «گامی به سوی جنگ» است و او را متهم کرد که «بازی اولتیماتوم» با روسیه را آغاز کرده است.

ترامپ نیز در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «کلمات بسیار مهم‌اند و اغلب می‌توانند به پیامدهایی ناخواسته بیانجامند. امیدوارم این یکی از آن موارد نباشد.» او اظهارات مدودف را «بسیار تحریک‌آمیز» خواند و تاکید کرد که این اقدام صرفاً اقدامی پیشگیرانه است.

ترامپ نوشت: «من دستور دادم دو زیردریایی هسته‌ای در مناطق مناسب مستقر شوند، فقط در صورتی که این سخنان احمقانه و تحریک‌آمیز چیزی بیش از صرفاً حرف باشند.»

ترامپ مشخص نکرده که آیا منظورش زیردریایی‌هایی با پیشران هسته‌ای است یا زیردریایی‌هایی که موشک‌های هسته‌ای حمل می‌کنند. همچنین محل دقیق استقرار این زیردریایی‌ها نیز فاش نشده که مطابق با پروتکل‌های نظامی آمریکا است.

با این حال، تحلیل‌گران امنیتی می‌گویند این اقدام بیشتر جنبه‌ تهدید لفظی دارد تا تهدید نظامی، زیرا ایالات متحده به‌طور دائم زیردریایی‌هایی هسته‌ای را در موقعیت‌هایی برای بازدارندگی در برابر روسیه مستقر دارد.

به گفته تحلیلگران سیاسی این تصمیم بیشتر ناشی از ناامیدی ترامپ از کندی روند مذاکرات صلح اوکراین و روسیه است اما به نظر می‌رسد درگیری لفظی اخیر با مدودف، او را به واکنشی علنی و تحریک‌آمیز سوق داده است.

در همین هفته، ترامپ در حالی که تعرفه‌هایی برای تجارت با هند اعلام می‌کرد، با لحنی تند گفت اهمیتی نمی‌دهد اگر هند و روسیه اقتصادهای خود را به هم نزدیک کنند.

آمریکا یا روسیه؛ کدام‌ یک قدرت هسته‌ای بیشتری دارد؟

ایالات متحده و روسیه در مجموع حدود ۸۷ درصد از زرادخانه هسته‌ای جهان را در اختیار دارند. طبق گزارش فدراسیون دانشمندان آمریکایی، تا ژانویه ۲۰۲۵، حدود ۱۲ هزار و ۲۴۱ کلاهک هسته‌ای در جهان وجود دارد که ۸۳ درصد آنها متعلق به این دو کشور است.

ناوگان زیردریایی هسته‌ای آمریکا شامل ۷۱ فروند زیردریایی است، از جمله ۱۴ زیردریایی حامل موشک‌های بالستیک (SSBN)، چهار زیردریایی تبدیل‌شده حامل موشک‌های کروز و ۵۳ زیردریایی تهاجمی.

در مقابل، روسیه کمتر از ۳۰ زیردریایی هسته‌ای فعال دارد که شامل حدود ۱۰ فروند SSBN از نوع «بوری» و «دلتا ۴» است.

واکنش روسیه به این اقدام

کرملین و مدودف هنوز واکنشی رسمی به دستور ترامپ برای جابه‌جایی زیردریایی‌ها نشان نداده‌اند.

با این حال، ویکتور وودولاتسکی، نماینده ارشد دومای روسیه، گفت که روسیه زیردریایی‌های هسته‌ای بیشتری در اقیانوس‌های جهان دارد و اعلام کرد زیردریایی‌های آمریکایی مدت‌هاست تحت کنترل ما هستند و نیازی به واکنش خاصی نیست.

آیا این رفتار سابقه دارد؟

ترامپ در سال ۲۰۱۷ نیز زمانی که رئیس‌جمهور بود، دو زیردریایی هسته‌ای را به منطقه شبه‌جزیره کره اعزام و سپس با کیم جونگ اون دیدار کرد.

هنوز مشخص نیست که این اقدام اخیر به دیدار تازه‌ای با پوتین خواهد انجامید یا نه، اما بی‌تردید نشانه‌ای از تشدید لفاظی‌ها و چرخش احتمالی به سوی سناریویی خطرناک‌تر است.